W najbliższych latach niebo nad Europą stanie się areną jednego z najbardziej niezwykłych zjawisk astronomicznych XXI wieku. Przed nami wyjątkowa sekwencja trzech zaćmień Słońca, które będą występować rok po roku i przyciągną uwagę milionów ludzi na całym świecie. Największe emocje budzi całkowite zaćmienie zaplanowane na sierpień 2027 roku, gdy w niektórych regionach świata w środku dnia zapadnie ciemność na ponad 6 minut. Dla wielu obserwatorów będzie to jedyna taka okazja w życiu, by zobaczyć tak spektakularne widowisko na własne oczy.
Całkowite zaćmienie Słońca nad Europą. Co zobaczą mieszkańcy Polski?
Pierwsze z wielkich zjawisk nastąpi już 12 sierpnia 2026 roku. W Polsce będzie widoczne jako bardzo głębokie częściowe zaćmienie Słońca. W zależności od regionu Księżyc zasłoni od około 40 do nawet 85 procent tarczy słonecznej.
Najlepsze warunki do obserwacji prognozowane są w centralnej i zachodniej części kraju. W Warszawie zakrycie Słońca osiągnie około 82 procent. Zjawisko rozpocznie się wieczorem, około godziny 19:10-19:20 czasu letniego, a maksimum przypadnie na okolice godziny 20:00.
Wyjątkowy będzie również sam zachód Słońca. Gwiazda będzie chowała się za horyzont już częściowo zasłonięta przez Księżyc, co może stworzyć niezwykle intensywne pomarańczowe i czerwone światło. Taki widok zdarza się bardzo rzadko i może przyciągnąć tłumy obserwatorów także w Polsce.
Przeczytaj także: „Niebo eksploduje kolorami”. Rzadkie zjawisko dotrze nad Europę dziś w nocy
Gdzie będzie widać całkowite zaćmienie?
Osoby, które chcą zobaczyć pełną fazę zaćmienia i moment całkowitej ciemności w biały dzień, będą musiały wyjechać poza Polskę.
W 2026 roku najlepszym kierunkiem będzie północna Hiszpania oraz zachodnia Islandia. To właśnie tam Księżyc całkowicie zasłoni Słońce, a na niebie pojawi się słoneczna korona widoczna gołym okiem tylko podczas całkowitego zaćmienia.
Eksperci już teraz przewidują ogromne zainteresowanie podróżami astronomicznymi. Hiszpania przygotowuje specjalne działania logistyczne, ponieważ do kraju mogą przyjechać miliony turystów z całego świata. Władze planują dodatkowe zabezpieczenia, organizację punktów obserwacyjnych oraz wsparcie transportu w regionach znajdujących się na trasie pasa cienia.
Najdłuższe zaćmienie Słońca XXI wieku już w 2027 roku
Kulminacją całej sekwencji będzie całkowite zaćmienie Słońca 2 sierpnia 2027 roku. To właśnie wtedy dojdzie do niezwykle rzadkiej konfiguracji orbitalnej. Ziemia znajdzie się daleko od Słońca, a Księżyc wyjątkowo blisko naszej planety.
Przeczytaj także: Niemcy przygotowują się na gwałtowną zmianę pogody. Meteorolodzy ostrzegają przed tym, co nadciągnie po upałach
Efekt będzie spektakularny. Faza całkowita potrwa nawet 6 minut i 20 sekund. To jedno z najdłuższych zaćmień obecnego stulecia, podaje European Space Agency (ESA).
Pas całkowitego zaćmienia przebiegnie przez południową Hiszpanię, kraje Afryki Północnej, Bliski Wschód i Somalię. Najdłuższa ciemność ma wystąpić w okolicach egipskiego Luksoru. W tym czasie temperatura może chwilowo spaść, zwierzęta zaczną zachowywać się jak po zmroku, a na niebie pojawią się gwiazdy. W Polsce również zobaczymy to zjawisko, ale jedynie jako zaćmienie częściowe.
Ognisty pierścień zamknie niezwykłą serię
Trzecim wydarzeniem będzie obrączkowe zaćmienie Słońca zaplanowane na 26 stycznia 2028 roku. Tym razem Księżyc nie zakryje całkowicie tarczy słonecznej. Wokół ciemnego dysku pozostanie jasna obręcz światła, nazywana często „ognistym pierścieniem”.
Najlepsze warunki do obserwacji pojawią się między innymi w Portugalii, Hiszpanii, Maroku, Ekwadorze i północnej Brazylii. Także to zjawisko przyciągnie tysiące miłośników astronomii i fotografii.
Jak bezpiecznie obserwować zaćmienie Słońca?
Astronomowie przypominają, że obserwacja zaćmienia Słońca wymaga odpowiedniego zabezpieczenia wzroku. Zwykłe okulary przeciwsłoneczne nie chronią przed uszkodzeniem siatkówki.
Do obserwacji należy używać wyłącznie specjalnych filtrów lub certyfikowanych okularów astronomicznych. Bezpiecznym rozwiązaniem są także transmisje internetowe prowadzone przez obserwatoria i instytucje naukowe.
Choć w Polsce nie zobaczymy pełnej ciemności w środku dnia, najbliższe lata przyniosą jedne z najbardziej widowiskowych zjawisk astronomicznych od dekad. Dla wielu osób może to być pierwsza okazja, by na własne oczy zobaczyć, jak imponująca potrafi być mechanika Układu Słonecznego.