Europejski Bank Centralny wydał niepokojące zalecenia dla obywateli – Sytuacja na świecie staje się coraz bardziej napięta. Eskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie uderza w rynek energii, ceny paliw gwałtownie rosną, a mieszkańcy Europy obawiają się kolejnych podwyżek rachunków za prąd i gaz. Do tego dochodzą cyberataki i przypadki sabotażu infrastruktury krytycznej. Kryzys i zagrożenia uderzają także w banki i ich klientów. Europejski Bank Centralny (EBC) wydał niepokojące zalecania dla każdego obywatela.
Europejski Bank Centralny wydał niepokojące zalecenia dla obywateli
Wystarczy jedna poważna awaria, aby w ciągu kilku minut codzienne czynności stały się niemożliwe. Karta zostaje odrzucona, telefon nie pozwala zatwierdzić płatności, bankomat nie wypłaca pieniędzy, a przelew nie dociera do odbiorcy. Nawet osoby posiadające środki na koncie mogą nagle stracić do nich dostęp. Europejski Bank Centralny ostrzega, że taki scenariusz nie jest już wyłącznie teoretycznym zagrożeniem.
Współczesny system płatniczy jest uzależniony od dostaw prądu, połączenia z internetem oraz prawidłowego działania banków i operatorów kart. Rozległy blackout, cyberatak albo uszkodzenie infrastruktury krytycznej mogą sprawić, że terminale płatnicze i bankomaty przestaną działać. Wówczas pieniądze nadal znajdują się na rachunku, ale ich właściciel nie może z nich skorzystać.
Europa już przekonała się, jak szybko może dojść do takiego paraliżu. Podczas potężnej awarii zasilania, która w kwietniu 2025 roku objęła Hiszpanię i Portugalię, w wielu miejscach nie można było płacić kartą ani wypłacać pieniędzy. Dopiero wtedy tysiące osób odkryły, że nowoczesne metody płatności mogą zawieść z minuty na minutę. Za żywność, wodę, paliwo i leki można było zapłacić jedynie gotówką.
EBC zwraca uwagę, że podobny kryzys może wywołać nie tylko blackout. Zagrożenie stanowią również cyberataki, klęski żywiołowe, działania wojenne oraz sabotaż infrastruktury energetycznej i telekomunikacyjnej. W obliczu eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie, rosnących cen energii i coraz większej niepewności bank centralny przypomina o zabezpieczeniu, o którym wielu Europejczyków zdążyło już zapomnieć. Chodzi o odpowiednio przygotowaną rezerwę gotówki na wypadek nagłego paraliżu płatności elektronicznych. Ile pieniędzy każdy powinien trzymać w domu?
Ile pieniędzy należy trzymać w domu na wypadek sytuacji awaryjnej
W raporcie pod wymownym tytułem „Zachowaj spokój i miej przy sobie gotówkę” Europejski Bank Centralny przeanalizował zachowanie mieszkańców podczas czterech poważnych kryzysów. Za każdym razem, gdy pojawiała się niepewność, gwałtownie rosło zapotrzebowanie na banknoty.
Eksperci podkreślają, że gotówka nie jest przeżytkiem, lecz awaryjnym zabezpieczeniem systemu płatniczego. Nie chodzi jednak o wypłacanie wszystkich oszczędności ani przechowywanie w domu dużych sum.
EBC wskazuje na zalecenia obowiązujące między innymi w Holandii, Austrii i Finlandii. Tamtejsze władze rekomendują posiadanie około 70–100 euro na każdego członka gospodarstwa domowego albo kwoty pozwalającej pokryć podstawowe wydatki przez co najmniej 72 godziny. Najlepiej przygotować banknoty o niewielkich nominałach, którymi łatwo zapłacić w sklepie, aptece czy na stacji benzynowej.
Warto zaznaczyć, że nie jest to jednolity nakaz EBC ani wezwanie do masowego wypłacania pieniędzy z banków. Poszczególne państwa ustalają własne kwoty i okresy, na jakie mieszkańcy powinni się przygotować. Wspólny pozostaje jednak jeden wniosek: każde gospodarstwo domowe powinno mieć niewielką rezerwę gotówki na wypadek awarii systemów elektronicznych.
W Niemczech przygotowania do sytuacji kryzysowej obejmują nie tylko pieniądze. Federalny Urząd Ochrony Ludności i Pomocy w Przypadku Katastrof zaleca również posiadanie zapasu wody, żywności, leków, latarek i baterii. Idealnie powinien on wystarczyć na dziesięć dni, chociaż urzędnicy podkreślają, że nawet zapasy na trzy dni znacząco poprawiają bezpieczeństwo domowników. Przeczytaj także: 100 kg żywności na rodzinę. Niemcy mówią, co trzeba mieć w domu na wypadek poważnego kryzysu
Autorzy raportu EBC porównują gotówkę do zabezpieczenia uruchamianego wtedy, gdy zawodzą inne rozwiązania. Płatności cyfrowe pozostają podstawą codziennego funkcjonowania, ale nie są niezawodne. Kilka banknotów schowanych w bezpiecznym miejscu może w kryzysowej sytuacji zdecydować o tym, czy uda się kupić żywność, wodę, paliwo albo potrzebne lekarstwa.