Awaria prądu, problemy z terminalami, cyberatak albo większa awaria sieci mogą sprawić, że karta i telefon nagle przestaną być przydatne przy kasie. Dlatego gotówka w domu wciąż jest jednym z elementów przygotowania na sytuacje awaryjne. Niemieckie służby podają zalecenia, które mogą pomóc ustalić własną rezerwę gotówki na wypadek kryzysu.
Ile gotówki trzymać w domu na „czarną godzinę”?
W Niemczech za przygotowanie ludności na sytuacje kryzysowe odpowiada między innymi Federalny Urząd Ochrony Ludności i Pomocy w Katastrofach, czyli BBK. Instytucja zaleca przygotowanie gospodarstwa domowego na sytuacje, w których przez pewien czas mogą wystąpić problemy z normalnym funkcjonowaniem infrastruktury. Dotyczy to również gotówki, ponieważ w przypadku dłuższej awarii prądu mogą przestać działać zarówno terminale płatnicze, jak i bankomaty.
BBK nie wskazuje jednak konkretnej sumy w euro. Oznacza to, że nie ma oficjalnego niemieckiego przepisu mówiącego, że każdy powinien przechowywać w domu np. 500 czy 1000 euro. Kwota powinna być dostosowana do liczby osób w gospodarstwie domowym oraz wydatków, które trzeba byłoby pokryć w sytuacji, gdy płatności elektroniczne nie działają.
Praktycznym punktem odniesienia może być zalecenie austriackiego banku centralnego. Oesterreichische Nationalbank rekomenduje co najmniej 100 euro gotówki na każdego członka rodziny, najlepiej w niewielkich nominałach, takich jak 5, 10 i 20 euro.
Przeczytaj także: UE wprowadza nowe limity gotówkowe. Od lipca 2027 roku zaczną obowiązywać nowe zasady
Oznacza to, że dla czteroosobowej rodziny byłoby to około 400 euro rezerwy gotówkowej. Austriacki Zivilschutzverband podkreśla również, że w sytuacji kryzysowej rozsądnym rozwiązaniem jest posiadanie kwoty pozwalającej na wykonanie podstawowych zakupów. Warto przy tym pamiętać, że gotówka na sytuacje awaryjne nie powinna oznaczać przechowywania w mieszkaniu całych oszczędności. Chodzi raczej o niewielką rezerwę, która pozwoli kupić żywność, wodę, leki, paliwo lub inne najpotrzebniejsze rzeczy, gdy przez pewien czas nie będzie można zapłacić kartą.
Dlaczego gotówka może być potrzebna podczas awarii?
W normalnych warunkach wystarczy karta lub smartfon. Problem zaczyna się wtedy, gdy przestaje działać infrastruktura potrzebna do obsługi płatności. Podczas blackoutu, awarii sieci telekomunikacyjnej czy poważnego cyberataku terminal może nie połączyć się z bankiem, a bankomat może zostać wyłączony. BBK wskazuje w swoich materiałach dotyczących ochrony ludności, że podczas dłuższej przerwy w dostawie energii płatności kartą mogą przestać działać, a wraz z nimi może zostać ograniczony dostęp do gotówki w bankomatach.
To ważne również dlatego, że problemy techniczne z płatnościami nie muszą oznaczać całkowitego kryzysu. Wystarczy lokalna awaria systemu, problem z siecią lub przerwany dostęp do konkretnego operatora płatności. W takiej sytuacji osoba mająca wyłącznie kartę albo telefon może mieć problem z zapłaceniem nawet za podstawowe zakupy. Dane Bundesbanku pokazują, że takie sytuacje nie są wyłącznie teoretyczne. W badaniu dotyczącym 2025 roku około jedna czwarta ankietowanych poinformowała, że w poprzednim miesiącu przynajmniej raz nie mogła zapłacić kartą lub telefonem w sposób, którego chciała użyć. Wśród powodów wymieniano między innymi problemy techniczne.
Jak bezpiecznie przechowywać gotówkę w domu?
Najważniejsza zasada brzmi: nie należy przechowywać w domu dużej części swoich oszczędności w gotówce. Banknoty mogą zostać skradzione albo zniszczone podczas pożaru czy zalania. Dodatkowo pieniądze przechowywane przez długi czas tracą część siły nabywczej z powodu inflacji.
Jeżeli w domu znajduje się gotówka na czarną godzinę, powinna być przechowywana w miejscu bezpiecznym i chronionym przed dostępem osób postronnych. Dobrym rozwiązaniem może być odpowiednio zabezpieczony sejf. Warto również zadbać o ochronę banknotów przed wodą i wysoką temperaturą. Nie powinno się natomiast wybierać oczywistych miejsc, w których złodziej może spodziewać się pieniędzy. Szczególnie ryzykowne jest przechowywanie większej kwoty luzem w szufladzie, pod materacem czy w łatwo dostępnym pudełku.
Ważne jest także, aby pieniądze były dostępne w mniejszych nominałach. W czasie awarii systemów płatniczych posiadanie wyłącznie banknotu 200 lub 500 euro może okazać się mało praktyczne. Znacznie łatwiej zapłacić banknotami 5, 10, 20 lub 50 euro i monetami.