Nowy zakaz w UE już obowiązuje. Unijne przepisy wprowadzają ważne zmiany, które mogą wpłynąć na produkty używane przez miliony Europejczyków. Nowe ograniczenia obejmują wybrane artykuły, po które sięgamy na co dzień – od odzieży po produkty związane z pielęgnacją i przechowywaniem żywności. Zmiany mają związek z substancjami chemicznymi, które mogą stanowić zagrożenie dla środowiska i zdrowia. Co dokładnie się zmienia i czy konsumenci mają powody do obaw?
Nowe przepisy UE już obowiązują. Zmiany obejmują popularne produkty
Od 10 października 2026 roku w Unii Europejskiej obowiązują nowe ograniczenia dotyczące określonych zastosowań substancji chemicznych z grupy PFAS. Szczególną uwagę zwrócono na PFHxA, czyli kwas perfluoroheksanowy, który należy do związków charakteryzujących się dużą trwałością w środowisku.
Substancje te wykorzystuje się między innymi do nadawania materiałom właściwości odpychających wodę, tłuszcz i zabrudzenia. Dzięki nim niektóre produkty są bardziej odporne na wilgoć i łatwiejsze w utrzymaniu czystości. Problem polega jednak na tym, że związki PFAS mogą długo utrzymywać się w środowisku naturalnym.
Nowe regulacje mają ograniczyć ich uwalnianie do otoczenia. Nie oznacza to jednak, że wszystkie produkty zawierające PFAS zostały całkowicie zakazane. Przepisy dotyczą konkretnych substancji, zastosowań i kategorii produktów, a w niektórych przypadkach przewidziano wyjątki oraz inne terminy wejścia w życie ograniczeń.
Kurtki przeciwdeszczowe, buty i kosmetyki pod lupą
Jedną z grup produktów, na które warto zwrócić uwagę, jest odzież outdoorowa. Wodoodporne kurtki, ubrania przeznaczone do aktywności na świeżym powietrzu czy niektóre rodzaje obuwia mogą wykorzystywać powłoki zapewniające ochronę przed wilgocią i zabrudzeniami. Ograniczenia obejmują również określone zastosowania PFHxA w kosmetykach. Kolejną kategorią są wybrane materiały i opakowania wykorzystywane w kontakcie z żywnością, którym nadaje się właściwości odporne na tłuszcz.
Warto jednak pamiętać, że nie każdy produkt z tych kategorii zawiera objęte ograniczeniami związki. Sama wodoodporność kurtki, właściwości kosmetyku czy odporność opakowania na tłuszcz nie oznaczają automatycznie, że dany artykuł narusza nowe przepisy.
Co nowe ograniczenia oznaczają dla sklepów i producentów?
Zmiany dotyczą przede wszystkim przedsiębiorców, którzy wprowadzają określone produkty na rynek unijny. Producenci i importerzy muszą zadbać o to, aby oferowane towary spełniały wymagania dotyczące dopuszczalnych stężeń wskazanych substancji.
Jeżeli produkt przekracza obowiązujące limity, jego wprowadzanie na rynek może być niedozwolone, o ile nie ma zastosowania odpowiedni wyjątek – podaje KA Insider. W praktyce oznacza to konieczność kontrolowania składu surowców, weryfikowania dostawców i dostosowywania technologii produkcji.
Dla konsumentów zmiany mogą być mniej widoczne, ponieważ nie zawsze wiążą się z nowymi oznaczeniami na opakowaniach. Z czasem na rynku może pojawiać się więcej produktów wykorzystujących alternatywne rozwiązania, które nie wymagają stosowania ograniczanych substancji.
Masz takie produkty w domu? Nie musisz ich wyrzucać
Nowe regulacje nie oznaczają, że konsumenci powinni pozbyć się wcześniej kupionych kurtek, butów, kosmetyków czy opakowań. Przepisy koncentrują się przede wszystkim na zasadach wprowadzania produktów na rynek, a nie na nakładaniu powszechnego obowiązku wyrzucania rzeczy już posiadanych.
Nie ma więc podstaw, aby automatycznie uznawać każdy starszy produkt za niebezpieczny lub zakładać, że jego dalsze używanie jest zabronione. Znaczenie ma między innymi to, czy dany artykuł rzeczywiście zawiera określone substancje i jakie zastosowanie mają wobec niego przepisy.
Jeśli planujesz zakup nowej odzieży przeciwdeszczowej lub innych produktów, możesz sprawdzać informacje o składzie i deklaracje producenta. Oznaczenie „PFAS-free” może być pomocną wskazówką, ale samo w sobie nie stanowi niezależnego potwierdzenia składu całego produktu. Przeczytaj także: 13 państw UE mówi „dość”. Chcą wielkiej zmiany w unijnych przepisach
Dlaczego Unia Europejska ogranicza PFAS?
PFAS to szeroka grupa substancji chemicznych wykorzystywanych w wielu gałęziach przemysłu. Niektóre z nich są określane mianem „wiecznych chemikaliów”, ponieważ rozkładają się bardzo powoli i mogą utrzymywać się w glebie oraz wodzie przez długi czas. Związki z tej grupy nie mają jednak identycznych właściwości ani takiego samego profilu ryzyka. Dlatego konkretne ograniczenia prawne mogą dotyczyć wybranych substancji i zastosowań, zamiast obejmować całą grupę jednym zakazem.
Celem nowych przepisów jest ograniczenie stosowania szczególnie problematycznych związków tam, gdzie ich obecność może prowadzić do niepotrzebnego zanieczyszczenia środowiska. Działania te wpisują się w szerszą strategię UE dotyczącą chemikaliów i ochrony zdrowia.
Dla konsumentów najważniejsza informacja jest prosta: nowe ograniczenia nie oznaczają zakazu wszystkich wodoodpornych ubrań, kosmetyków czy opakowań. Warto natomiast śledzić informacje o składzie kupowanych produktów i pamiętać, że szczegółowe wymagania zależą od konkretnej kategorii towaru.