Wielkie zmiany dla osób wynajmujących mieszkania w Niemczech. Od 1 stycznia 2027 roku mają wejść w życie nowe przepisy, które wpłyną na finanse milionów gospodarstw domowych. Rząd planuje ograniczyć dodatek mieszkaniowy Wohngeld, a setki tysięcy rodzin i emerytów mogą całkowicie stracić prawo do tego świadczenia. Jednocześnie najemcy zyskają nowe możliwości obniżenia rachunków za ogrzewanie. Planowane są również zmiany w zasadach podwyższania czynszów i wypowiadania umów najmu. Część przepisów została już przyjęta, nad pozostałymi nadal pracuje Bundestag.
Wielkie zmiany dla osób wynajmujących mieszkania w Niemczech
Niemiecki rząd planuje poważne ograniczenie dodatku mieszkaniowego Wohngeld. To świadczenie, które pomaga osobom o niższych dochodach pokrywać koszty wynajmu lub utrzymania własnego mieszkania.
Jak informuje niemiecki dziennik „Berliner Zeitung”, pod koniec 2025 roku Wohngeld pobierało około 1,3 miliona gospodarstw domowych. Średnia wysokość świadczenia wynosiła 296 euro miesięcznie.
Z danych Federalnego Urzędu Statystycznego (Destatis) wynika, że szczególnie często korzystają z niego emeryci. W 682 tysiącach gospodarstw domowych emerytura lub świadczenie emerytalne stanowi główne źródło utrzymania. Aż 581 tysięcy z nich to osoby mieszkające samotnie.
Teraz wiele z tych osób może stracić część wsparcia.
Rząd Friedricha Merza chce od 1 stycznia 2027 roku zmienić sposób obliczania Wohngeld. Przede wszystkim zamierza zrezygnować z planowanej podwyżki świadczenia i ograniczyć dodatek uwzględniający koszty ogrzewania.
W przypadku osób samotnych kwota uwzględniana przy obliczaniu dopłaty do ogrzewania ma spaść z 96 do 48 euro miesięcznie.
Nie oznacza to jednak automatycznie, że każdy otrzymujący Wohngeld dostanie o 48 euro mniej. Ostateczna wysokość świadczenia zależy między innymi od dochodów, wysokości czynszu i liczby osób w gospodarstwie domowym.
Według rządowych szacunków około 381 tysięcy gospodarstw domowych może całkowicie stracić prawo do Wohngeld.
Część z nich, około 143 tysiące, mogłaby otrzymać inne świadczenia socjalne. Pozostałe 238 tysięcy gospodarstw domowych może jednak zostać bez dodatkowego wsparcia.
Rząd zamierza w ten sposób zaoszczędzić około 1,5 miliarda euro w 2027 roku.
Bundestag rozpoczął prace nad projektem 8 października 2026 roku. Nowe przepisy nie zostały jeszcze ostatecznie uchwalone.
Przeczytaj także: Niemcy mówią „dość” wysokim kosztom najmu. Chcą zaostrzenia przepisów
Co z osobami, które już pobierają Wohngeld?
Osoby, które obecnie otrzymują dodatek mieszkaniowy, nie muszą obawiać się natychmiastowego obniżenia świadczenia.
Zgodnie z projektem wydane wcześniej decyzje mają zachować ważność do końca okresu, na jaki przyznano Wohngeld.
Przykładowo, jeśli urząd przyznał świadczenie od listopada 2026 do października 2027 roku, jego wysokość zasadniczo nie zmieni się przez ten okres. Dopiero kolejny wniosek zostanie rozpatrzony według nowych zasad.
Warto również pamiętać, że Wohngeld przysługuje od miesiąca złożenia wniosku, a nie od dnia wydania decyzji.
Jeśli więc ktoś złoży wniosek jeszcze w październiku, może otrzymać świadczenie za cały październik, nawet gdy urząd rozpatrzy dokumenty dopiero po kilku miesiącach.
Nowe prawa lokatorów od 2027 roku. Można będzie obniżyć rachunek za ogrzewanie
Od 2027 roku zacznie mieć praktyczne znaczenie kolejny obowiązek właścicieli mieszkań. Do 31 grudnia 2026 roku właściciele budynków muszą wyposażyć mieszkania w urządzenia umożliwiające zdalny odczyt zużycia ciepła i ciepłej wody, o ile instalacje podlegają temu obowiązkowi i nie zachodzi przewidziany prawem wyjątek.
Chodzi między innymi o podzielniki kosztów ogrzewania i liczniki ciepła.
Jeśli właściciel nie dostosuje urządzeń do nowych wymagań, najemcy będą mogli skorzystać z prawa do obniżenia rozliczenia kosztów ogrzewania.
Zgodnie z § 12 niemieckiego rozporządzenia o kosztach ogrzewania (Heizkostenverordnung) lokator może obniżyć przypadającą na niego część kosztów ogrzewania i ciepłej wody o 3 procent, jeżeli właściciel nie zapewni wymaganych urządzeń do zdalnego odczytu.
W praktyce będzie to dotyczyć rozliczeń za 2027 rok, które najemcy otrzymają zazwyczaj w 2028 roku.
Kolejne zmiany w Niemczech. Nowe zasady podwyższania czynszów i wypowiadania umów
Niemiecki rząd przygotowuje również reformę prawa najmu, określaną jako Miete II.
Jedna z najważniejszych propozycji dotyczy czynszów powiązanych z inflacją, czyli tzw. Indexmiete.
Obecnie właściciel mieszkania może podwyższać taki czynsz zgodnie ze zmianą odpowiedniego wskaźnika cen konsumpcyjnych.
Rząd chce ograniczyć skalę podwyżek w regionach wskazanych przez poszczególne landy.
Zgodnie z projektem, jeśli inflacja przekroczy 3 procent, właściciel będzie mógł uwzględnić tylko połowę nadwyżki ponad ten poziom.
Przykładowo przy inflacji wynoszącej 5 procent czynsz mógłby wzrosnąć maksymalnie o 4 procent.
Planowane są również korzystniejsze zasady dla lokatorów, którzy zalegają z opłatami.
Obecnie spłata zadłużenia w ustawowym terminie może uchronić najemcę przed natychmiastowym rozwiązaniem umowy. Nie zawsze chroni go jednak przed wypowiedzeniem umowy z zachowaniem okresu wypowiedzenia.
Po zmianach całkowita spłata zaległości w przewidzianym terminie miałaby pozwalać również na uniknięcie takiego wypowiedzenia. Z rozwiązania można byłoby skorzystać tylko raz w ramach danej umowy najmu.
Rząd planuje ponadto wprowadzić obowiązek wyraźnego informowania najemców o dodatkowych opłatach za wyposażenie mieszkań wynajmowanych z meblami.
Właściciele mieliby natomiast otrzymać możliwość rozliczania kosztów modernizacji w uproszczonym trybie do kwoty 20 tysięcy euro na mieszkanie, zamiast obecnych 10 tysięcy euro.
Propozycje te nadal są przedmiotem prac parlamentarnych i mogą jeszcze ulec zmianie.
Dla osób wynajmujących mieszkania w Niemczech najważniejsze jest więc śledzenie dalszych decyzji Bundestagu. Szczególnie dotyczy to gospodarstw domowych pobierających Wohngeld, które mogą odczuć skutki planowanej reformy już w przyszłym roku.