Jeszcze niedawno trudno było sobie wyobrazić zakupy bez charakterystycznego kawałka papieru wydawanego przy kasie. W Niemczech może się to jednak wkrótce zmienić. Nowe przepisy dotyczące paragonów właśnie nabierają kształtu, a dla klientów oznaczają zmianę, którą odczują podczas codziennych zakupów. Co dokładnie szykuje niemiecki rząd?
Koniec papierowych paragonów w Niemczech od 2028 roku
23 września 2026 roku Bundeskabinett, czyli niemiecki rząd federalny, przyjął projekt ustawy dotyczący dalszej cyfryzacji ewidencji kasowych i walki z oszustwami podatkowymi. Jednym z najbardziej zauważalnych dla klientów elementów reformy jest planowane odejście od obowiązkowego papierowego paragonu.
Jeżeli przepisy wejdą w życie w obecnym kształcie, od 2028 roku cyfrowy paragon ma stać się standardem. Klient nie będzie jednak zobowiązany do jego pobierania ani przechowywania. W projekcie przewidziano możliwość udostępnienia dowodu zakupu w formie elektronicznej, a jednym z rozważanych rozwiązań jest kod QR na wyświetlaczu kasy.
W praktyce może to wyglądać bardzo prosto: po zakończeniu zakupów na ekranie kasy pojawi się kod QR. Klient zeskanuje go telefonem i otrzyma dostęp do swojego paragonu. Niemieckie Ministerstwo Finansów podkreśla, że do takiego rozwiązania nie ma być konieczne instalowanie dodatkowej aplikacji sklepu.
Przeczytaj także: To ulubiona ryba Niemców. Eksperci ostrzegają: lepiej jej nie kupuj
Możliwe są również inne formy przekazywania elektronicznych dowodów zakupu, np. link do pobrania dokumentu albo udostępnienie go na koncie klienta. Szczegóły techniczne nie zostały jeszcze ostatecznie ustalone. Ministerstwo Finansów zaznacza, że sposób realizacji cyfrowych paragonów będzie zależał od dalszych prac nad przepisami i rozwiązaniami technicznymi.
Co ważne, osoby, które nadal będą chciały otrzymać papierowy paragon, mają zachować taką możliwość. Wydruk ma być jednak przygotowywany na wyraźne życzenie klienta, a nie automatycznie przy każdej transakcji.
Dla konsumentów oznacza to więc przede wszystkim zmianę sposobu otrzymywania dowodu zakupu, a nie nowy obowiązek. Nie będzie trzeba podawać adresu e-mail przy każdej transakcji ani pobierać paragonu, jeśli klient go nie potrzebuje.
Kasy fiskalne w Niemczech. Kogo obejmą nowe przepisy?
Projekt przewiduje również istotną zmianę dotyczącą przedsiębiorców. Od 1 stycznia 2028 roku firmy osiągające roczny obrót przekraczający 100 tys. euro mają być objęte obowiązkiem korzystania z elektronicznego systemu kasowego. Dotyczy to przede wszystkim przedsiębiorstw, które nadal używają tzw. otwartych kas sklepowych bez elektronicznego systemu ewidencji.
Według danych niemieckiego Ministerstwa Finansów w kraju wciąż funkcjonuje około 115 tys. takich kas. W przypadku otwartych kas przychody mogą być zapisywane ręcznie, co zdaniem resortu zwiększa ryzyko nieprawidłowego wykazywania obrotów i utrudnia wykrywanie oszustw podatkowych.
Elektroniczne systemy kasowe mają natomiast korzystać z certyfikowanego mechanizmu zabezpieczającego, tzw. Technische Sicherheitseinrichtung (TSE). System chroni podstawowe zapisy dotyczące transakcji i pozwala organom podatkowym łatwiej sprawdzić, czy obroty zostały prawidłowo zarejestrowane.
Nie oznacza to jednak, że każdy przedsiębiorca prowadzący działalność z gotówkowymi płatnościami będzie automatycznie musiał korzystać z elektronicznej kasy. Projekt przewiduje wyjątek dla podatników, których roczne obroty gotówkowe nie przekraczają 12 tys. euro. Możliwe są również kolejne zwolnienia określone w przyszłości w rozporządzeniu. Wśród przykładów wymieniono m.in. kasy zaufania stosowane na polach samoobsługowych oraz sprzedaż bezpośrednią prowadzoną przez gospodarstwa rolne, podaje Bundesministerium der Finanzen.
Zmiany mają więc dotyczyć przede wszystkim dwóch kwestii: cyfrowych paragonów dla klientów oraz szerszego stosowania elektronicznych kas fiskalnych przez przedsiębiorców.
Nowe kary za manipulowanie kasami
Reforma ma również zaostrzyć przepisy dotyczące oszustw kasowych i manipulowania zapisami sprzedaży. Za nieudostępnienie wymaganego cyfrowego dowodu zakupu ma grozić odpowiedzialność za wykroczenie administracyjne.
Projekt przewiduje ponadto stworzenie nowego typu przestępstwa związanego z wykorzystywaniem i rozpowszechnianiem oprogramowania służącego do manipulowania zapisami kasowymi. Rząd chce w ten sposób ograniczyć możliwość ukrywania części obrotów i skuteczniej wykrywać nieprawidłowości.