Wkrótce możemy stać się świadkami historycznej zmiany, która jeszcze dekadę temu wydawałaby się niewyobrażalna. Tradycyjna przesyłka listowa, symbol codziennej komunikacji przez ponad 150 lat, zaczyna znikać z mapy usług pocztowych. Jeden z europejskich krajów ogłosił, że już w 2026 roku całkowicie zrezygnuje z doręczania i odbierania listów. Decyzja ta nie jest odosobniona – to wyraźny sygnał nadchodzących transformacji w sektorze pocztowym na całym świecie.
Koniec tradycyjnych listów? Pierwszy kraj rezygnuje z dostaw, a kolejne mogą dołączyć
Spadający wolumen tradycyjnej korespondencji, rosnące koszty i przyspieszona w ostatnich latach digitalizacja usług publicznych sprawiają, że coraz więcej państw przygląda się ekonomicznemu sensowi utrzymywania tej formy kontaktu. Najdalej poszła w tym kierunku Dania, która podjęła decyzję bez precedensu na skalę światową. Czy czeka nas globalny koniec listów? Co doprowadziło do tak radykalnego kroku właśnie tam? I jakie skutki może to przynieść dla obywateli innych krajów?
Decyzja o wstrzymaniu tradycyjnej obsługi listowej zapadła po kilku latach gwałtownego spadku zapotrzebowania na tę usługę. W ciągu zaledwie ćwierćwiecza liczba wysyłanych listów w Danii zmniejszyła się tam o 90%, a tylko w roku 2024 – o kolejne 30%. Przyczyną była m.in. zmiana prawa, która zniosła obowiązek powszechnej dostępności usług pocztowych oraz zlikwidowała zwolnienie z podatku VAT.
Przeczytaj także: Rodzina znalazła na plaży list w butelce. 100 lat czekał, aż ktoś go przeczyta
W efekcie ceny standardowego listu sięgnęły niemal 4,50 euro, co praktycznie „zabiło” rynek. Jak zauważa szef państwowej poczty, im mniej listów wysyłają obywatele, tym bardziej nieopłacalne staje się ich przetwarzanie.
Trend globalny: listy na wymarciu
To, co dzieje się w tym europejskim kraju, nie jest odosobnione. Od ponad dwóch dekad świat obserwuje systematyczny spadek znaczenia listów. Rolę papierowej korespondencji przejęły:
- e-maile,
- komunikatory internetowe,
- media społecznościowe.
Pandemia tylko przyspieszyła ten proces: w czasie lockdownów komunikacja online stała się podstawowym narzędziem, a równocześnie eksplodował rynek e-commerce. W 2022 roku na całym świecie wysłano 161 miliardów paczek, a prognozy mówią o wzroście do 256 miliardów w 2027 roku.
Kto radzi sobie najlepiej, a kto stoi na krawędzi?
Część państwowych i sprywatyzowanych operatorów pocztowych świetnie odnalazła się w nowej rzeczywistości. Przykładowo:
- Deutsche Post DHL przekształciła się w globalnego giganta logistycznego,
- poczty w Portugalii, na Malcie czy we Włoszech rozszerzyły działalność o usługi bankowe i ubezpieczeniowe.
Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w innych krajach.
- Royal Mail od lat notuje straty,
- USPS w samym 2024 r. poniosła ponad 9 mld dolarów strat,
- grecka poczta zamknęła niemal połowę placówek, co wywołało protesty w całym kraju.
Dlaczego akurat Dania zrobiła to pierwsza?
Decydującym czynnikiem była zaawansowana digitalizacja społeczeństwa. Dania jest od lat globalnym liderem e-administracji – obywatele praktycznie nie potrzebują tradycyjnej korespondencji w sprawach urzędowych, zdrowotnych czy edukacyjnych, podaje chip.de.
Symbolem nadchodzącej zmiany będzie zniknięcie z ulic kultowych czerwonych skrzynek pocztowych. Trafią one do muzeów, a listy – jeśli ktoś naprawdę będzie chciał je wysłać – będzie można nadać wyłącznie za pośrednictwem prywatnego operatora i tylko w wybranych punktach.
Czy inne kraje pójdą tą drogą?
Eksperci przewidują, że to dopiero początek. W krajach o wysokim poziomie cyfryzacji tradycyjne listy mogą zupełnie zniknąć w ciągu najbliższej dekady.
Wyjątkiem są państwa rozwijające się, jak Indie czy Brazylia, gdzie rosnąca klasa średnia wciąż korzysta z usług pocztowych w klasycznej formie.