Plaga węży na popularnych wyspach. Malownicze wyspy przyciągają każdego roku miliony turystów z całego świata. Jednak poza tłumami odwiedzających lokalne władze i naukowcy muszą zmierzyć się z zupełnie innym problemem. Coraz większe obawy budzi ekspansja inwazyjnego gatunku węża, który w szybkim tempie rozprzestrzenia się na terenach uznawanych za jedne z najcenniejszych przyrodniczo w regionie.
Plaga węży na popularnych wyspach: jak doszło do inwazji?
Problem dotyczy hiszpańskich Balearów, w tym przede wszystkim Majorki, Ibizy i Formentery. Według naukowców wąż podkowiasty trafił tam przypadkowo wraz z transportami dużych ozdobnych drzew oliwnych sprowadzanych z kontynentalnej Hiszpanii. Pierwsze osobniki zaobserwowano już ponad 20 lat temu. Początkowo ich obecność nie wzbudzała większego niepokoju, jednak z czasem okazało się, że gatunek doskonale przystosował się do nowych warunków i zaczął błyskawicznie zwiększać swoją liczebność.
Choć gad nie stanowi zagrożenia dla ludzi, jego obecność może mieć katastrofalne skutki dla lokalnego ekosystemu. Zdaniem ekspertów sytuacja jest na tyle poważna, że mówi się już o jednym z największych zagrożeń dla bioróżnorodności tych wysp.
Węże wypierają unikalne gatunki
Największym problemem nie jest sama obecność gadów, lecz ich wpływ na lokalną faunę. Wąż podkowiasty jest skutecznym drapieżnikiem i praktycznie nie ma na wyspach naturalnych wrogów. Jego główną ofiarą stały się miejscowe jaszczurki, które występują wyłącznie na Balearach. Naukowcy odnotowali już przypadki całkowitego zniknięcia tych zwierząt z części niewielkich wysepek. Dla przyrodników jest to szczególnie niepokojące, ponieważ jaszczurki odgrywają ważną rolę w lokalnym ekosystemie – pomagają kontrolować populację owadów, rozsiewają nasiona i uczestniczą w procesie zapylania roślin.
Przeczytaj także: Wakacyjny raj Polaków zamyka setki plaż. Turyści muszą liczyć się z nowymi zasadami
Węże potrafią nawet pływać między wyspami
Dodatkowym zaskoczeniem dla badaczy było odkrycie, że węże potrafią przemieszczać się pomiędzy wyspami. W 2024 roku po raz pierwszy udało się nagrać osobnika płynącego przez Morze Balearskie. To właśnie dzięki takim migracjom gatunek dociera do kolejnych obszarów i zdobywa nowe siedliska. Według szacunków obecnie nawet około 90 procent powierzchni Ibizy znajduje się już w zasięgu występowania tego węża.
Władze regionalne próbują ograniczyć skalę zjawiska. Wprowadzono m.in. restrykcje dotyczące importu niektórych drzew oraz programy odławiania gadów. Jak podaje de.euronews.com, od 2016 roku schwytano już około 12 tysięcy osobników. Mimo tych działań eksperci przyznają, że całkowite zatrzymanie ekspansji może być bardzo trudne. Wszystko wskazuje na to, że inwazyjny gatunek na stałe zadomowił się na popularnych wyspach Morza Śródziemnego, a jego obecność jeszcze przez wiele lat będzie stanowić wyzwanie dla ochrony lokalnej przyrody.