Emerytalna pułapka podatkowa. Dla wielu seniorów spokojne lata emerytury mogą przynieść nieoczekiwany problem. Coraz więcej osób po otrzymaniu decyzji podatkowej odkrywa, że zamiast zwrotu pieniędzy musi jeszcze dopłacić urzędowi skarbowemu. Powód często nie jest oczywisty — chodzi nie tylko o wysokość świadczenia, ale także o dodatkowe dochody i zmieniające się zasady opodatkowania. Skala zjawiska może zaskoczyć miliony emerytów.
Emerytalna pułapka podatkowa. Coraz więcej seniorów dostaje rachunek od urzędu skarbowego
Emerytura miała być czasem spokoju i przewidywalnych wydatków. Tymczasem dla wielu seniorów rozliczenie z fiskusem kończy się niemiłą niespodzianką. Z danych firmy Smartsteuer wynika, że duża część emerytów po złożeniu deklaracji podatkowej musi dopłacić pieniądze do urzędu skarbowego.
W analizowanej grupie aż 41 proc. emerytów otrzymało decyzję o konieczności zapłaty dodatkowego podatku. Średnia kwota dopłaty wyniosła około 1326 euro. Co prawda połowa osób z obowiązkiem dopłaty miała do uregulowania nie więcej niż 499 euro, ale dla wielu gospodarstw domowych nawet taka suma może być dużym obciążeniem.
Nie wszyscy seniorzy znaleźli się jednak w takiej sytuacji. Około 45 proc. badanych mogło liczyć na zwrot podatku — średnio było to 1383 euro. U 14 proc. rozliczenie zakończyło się na zero, czyli ani dopłatą, ani zwrotem.
Dodatkowe dochody mogą uruchomić podatkową lawinę
Największym zaskoczeniem dla wielu emerytów jest fakt, że sama emerytura nie zawsze jest jedynym elementem branym pod uwagę przez skarbówkę. Szczególnie narażone są osoby, które po zakończeniu pracy nadal zarabiają. Według danych prawie połowa analizowanych emerytów — 48,5 proc. — miała dodatkowe źródła dochodu. Mogła to być praca na etacie, wynajem mieszkania, działalność gospodarcza albo inne formy zarobkowania.
Najczęściej dodatkowe pieniądze pochodziły z zatrudnienia. Dotyczyło to niemal 38 proc. osób posiadających dodatkowe dochody. Kolejne miejsca zajęły wpływy z wynajmu nieruchomości oraz działalności gospodarczej.
Eksperci wskazują, że problem polega na tym, iż od emerytury nie jest automatycznie pobierana zaliczka na podatek w taki sposób, jak dzieje się to przy wynagrodzeniu z pracy. W efekcie pełna kwota należnego podatku może pojawić się dopiero po otrzymaniu rocznego rozliczenia.
Każda podwyżka emerytury może oznaczać większy podatek
Jednym z powodów rosnącej liczby opodatkowanych emerytów są coroczne podwyżki świadczeń. Choć dla seniorów oznaczają one więcej pieniędzy na koncie, mogą również powodować przekroczenie progów, po których pojawia się obowiązek podatkowy.
Eksperci zwracają uwagę, że kwota wolna od podatku nie rośnie automatycznie wraz ze wzrostem emerytur. W rezultacie osoby, które wcześniej nie musiały rozliczać podatku, mogą z czasem znaleźć się w gronie podatników.
Eksperci apelują o zmiany w systemie emerytalnym
Problem zwrócił uwagę również organizacji zajmujących się prawami podatników. Bund der Steuerzahler wskazuje, że system wymaga zmian, ponieważ seniorzy mogą zostać objęci podatkiem wyłącznie dlatego, że ich świadczenia rosną razem z inflacją. Zdaniem ekspertów podwyżki emerytur mają przede wszystkim rekompensować wzrost kosztów życia i nie powinny automatycznie prowadzić do coraz większych obciążeń podatkowych.
W tych regionach emeryci płacą najwięcej
Różnice widoczne są także w zależności od regionu. Najwyższe średnie zwroty podatku otrzymywali emeryci w Hamburgu, Badenii-Wirtembergii oraz Hesji – podaje Bild. Jednocześnie Hamburg znalazł się również na pierwszym miejscu pod względem średnich dopłat. Tam emeryci, którzy musieli uregulować zaległości wobec fiskusa, płacili przeciętnie około 1772 euro. Wysokie kwoty odnotowano także w Bremie i Nadrenii-Palatynacie. Przeczytaj także: Które roczniki będą przechodzić na emeryturę później? Tabela pokazuje zmiany
Miliony seniorów powinny sprawdzić swoje rozliczenia
Rosnąca liczba emerytów objętych podatkiem pokazuje, że samo otrzymywanie świadczenia nie zawsze oznacza brak obowiązków wobec urzędu skarbowego. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby dorabiające, wynajmujące mieszkania lub prowadzące dodatkową działalność. Dla wielu seniorów największym zaskoczeniem może być nie sama wysokość podatku, ale moment, w którym przychodzi zapłacić rachunek — dopiero po zakończeniu rocznego rozliczenia.