Szwajcaria zawiesza układ z Schengen od 10 czerwca 2026 – Rada Federalna zdecydowała o tymczasowym przywróceniu kontroli granicznych na granicy z Francją — i to dokładnie w momencie, gdy miliony Europejczyków pakują walizki przed wakacjami. Kierowcy, pracownicy transgraniczni i turyści muszą liczyć się z dodatkowymi odprawami i możliwymi opóźnieniami na przejściach wokół Jeziora Genewskiego. Wiadomo już jak będą wyglądały kontrole i do kiedy potrwają.
Szwajcaria zawiesza układ z Schengen. Nadzwyczajne środki na granicach od 10 czerwca
Władze Szwajcarii potwierdziły, że tymczasowo przywrócą kontrole graniczne na granicy z Francją w dniach od 10 do 19 czerwca 2026 roku. Powodem jest organizowany nad Jeziorem Genewskim szczyt G7, który odbędzie się w Évian-les-Bains w dniach 15–17 czerwca. Spotkają się tam głowy państw: USA, Kanady, Wielkiej Brytanii, Francji, Włoch, Japonii i Niemiec.
W tym czasie służby mają prowadzić wzmożone kontrole osób przekraczających granicę, również na trasach wykorzystywanych codziennie przez tysiące pracowników dojeżdżających między Francją a Genewą.
Szczególne środki obejmą przede wszystkim przejścia drogowe wokół Jeziora Genewskiego. Funkcjonariusze będą mogli sprawdzać dokumenty tożsamości, a także korzystać z Systemu Informacyjnego Schengen (SIS). Oznacza to, że nawet osoby podróżujące rutynowo do pracy lub na zakupy mogą zostać zatrzymane do kontroli – informuje portal Swissinfo.ch.
Choć formalnie strefa Schengen nadal obowiązuje, coraz więcej państw korzysta z możliwości czasowego przywracania kontroli granicznych. Zgodnie ze znowelizowanym kodeksem granicznym Schengen kraje mogą wprowadzać takie środki w sytuacjach uznanych za nadzwyczajne — między innymi podczas dużych wydarzeń międzynarodowych, zagrożeń terrorystycznych lub kryzysów bezpieczeństwa.
Przeczytaj też: UE wprowadza nowe przepisy imigracyjne. Zmiany od 12 czerwca
Cztery tysiące żołnierzy po szwajcarskiej stronie granicy
Skala zabezpieczeń robi wrażenie. Szwajcaria rozmieści po swojej stronie granicy około 4 000 żołnierzy, którzy wesprą służby cywilne w czasie szczytu — podała agencja Reutera. Z 35 genewskich przejść granicznych otwartych pozostanie tylko siedem, co oznacza, że cały ruch zostanie skanalizowany przez zaledwie kilka punktów kontrolnych. Władze przewidują spore protesty — w Genewie na 14 czerwca zapowiedziana jest wielka demonstracja antyszczytowa, w której może wziąć udział od dziesięciu do pięćdziesięciu tysięcy osób. To nie pierwszyzna: podczas szczytu G8 w Évian w 2003 roku szwajcarska policja odnotowała setki zatrzymań i poważne zniszczenia mienia.
Przeczytaj także: „Niemcy wynocha?”. Prowokacyjna okładka „Spiegla” przed referendum w Szwajcarii
Coraz więcej kontroli w Europie
Decyzja Szwajcarii wpisuje się w szerszy trend widoczny w całej Europie. Obecnie kontrole graniczne prowadzi już około 11 państw strefy Schengen. Wśród nich są m.in. Niemcy, Austria, Dania, Norwegia czy Holandia. Część krajów tłumaczy decyzje walką z nielegalną migracją, inne wskazują na zagrożenia terrorystyczne lub ryzyko sabotażu infrastruktury krytycznej.
Szczególnie szerokie kontrole na granicach utrzymują obecnie Niemcy, które przedłużyły działania na wszystkich granicach lądowych co najmniej do połowy września 2026 roku. Według niemieckich mediów do ochrony granic skierowano tysiące dodatkowych funkcjonariuszy policji federalnej.
Czytaj także: UE wzywa Niemcy do zakończenia kontroli granicznych. Berlin właśnie podjął decyzję
W praktyce oznacza to, że podróże po Europie mogą w najbliższych miesiącach wyglądać inaczej niż jeszcze kilka lat temu. Kierowcy muszą liczyć się z wyrywkowymi kontrolami i korkami przy przejściach granicznych, a pasażerowie lotów wewnątrz Schengen — z dodatkowymi kontrolami dokumentów.
Eksperci zwracają uwagę, że przed wakacjami 2026 Europa zaczyna przypominać „patchwork kontroli granicznych”. Formalnie Schengen nadal istnieje, ale coraz więcej państw korzysta z wyjątkowych przepisów pozwalających tymczasowo ograniczać swobodę przemieszczania się.