Niemcy zmienili ustawę o działaniu służb. Niemcy zdecydowały się na poważną zmianę zasad działania swoich służb specjalnych. Bundestag przyjął reformę, która otwiera przed wywiadem i kontrwywiadem nowe możliwości działania. Zmiany dotyczą między innymi dostępu do informacji, kontroli komunikacji oraz prowadzenia tajnych operacji. Szczególnie interesujące są uprawnienia, które do tej pory były mocno ograniczone. Rząd przekonuje, że nowe przepisy są niezbędne wobec rosnących zagrożeń ze strony obcych państw. Nie brakuje jednak pytań o to, jak daleko będą mogły posunąć się niemieckie służby i kto będzie pilnował, by nie przekroczyły swoich uprawnień.
Niemcy zmienili ustawę o działaniu służb. BND i kontrwywiad zyskają nowe możliwości
W piątek, 13 listopada niemiecki parlament przyjął pakiet zmian w przepisach regulujących działalność służb specjalnych. Reforma obejmuje dwie kluczowe instytucje: Federalną Służbę Wywiadowczą (BND), odpowiedzialną za wywiad zagraniczny, oraz Federalny Urząd Ochrony Konstytucji (BfV), zajmujący się ochroną bezpieczeństwa wewnętrznego.
Nowe regulacje mają zapewnić służbom dodatkowe narzędzia do rozpoznawania zagrożeń i reagowania na działania obcych państw. Wśród najważniejszych zmian znalazły się rozszerzone możliwości nadzorowania komunikacji elektronicznej oraz porównywania danych biometrycznych.
Kontrola komunikacji i dane biometryczne. Na to pozwoli nowe prawo
Reforma przewiduje rozszerzenie możliwości technicznych wykorzystywanych przez niemieckie służby. Chodzi między innymi o uzyskiwanie informacji z systemów telekomunikacyjnych oraz analizowanie i porównywanie danych biometrycznych. Istotną zmianą jest również dopuszczenie określonych działań operacyjnych. Zarówno BND, jak i BfV będą mogły w konkretnych sytuacjach podejmować działania wykraczające poza dotychczasowy zakres ich aktywności. Nie oznacza to jednak przyznania im wszystkich uprawnień policyjnych. Zatrzymywanie osób i przeprowadzanie jawnych przeszukań nadal pozostanie w gestii policji.
Służby będą mogły potajemnie wejść do mieszkania
Jednym z najbardziej wrażliwych elementów reformy są nowe możliwości prowadzenia działań w prywatnych nieruchomościach. Przepisy przewidują między innymi możliwość potajemnego wejścia do mieszkania w określonych przypadkach.
Takie działania nie będą jednak pozostawione wyłącznie decyzji samych służb. Ważną rolę ma odgrywać Niezależna Rada Kontroli (Unabhängiger Kontrollrat), w której skład wchodzą przede wszystkim byli sędziowie. Gremium będzie sprawdzać legalność wybranych działań jeszcze przed ich przeprowadzeniem. Ma to stanowić dodatkowe zabezpieczenie przed nadużywaniem nowych kompetencji.
Rząd tłumaczy zmiany zagrożeniem ze strony Rosji
Koalicja CDU/CSU i SPD uzasadnia reformę pogarszającą się sytuacją bezpieczeństwa. Szczególne znaczenie mają działania zagranicznych służb wywiadowczych, w tym aktywność Rosji. Rząd wskazuje również na konieczność dostosowania niemieckich przepisów do wymogów wynikających z orzeczenia Federalnego Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok dotyczył zasad prowadzenia przez BND zagranicznej kontroli telekomunikacyjnej.
Jednym z celów reformy jest także ograniczenie zależności Niemiec od informacji przekazywanych przez służby wywiadowcze państw sojuszniczych. Władze chcą, aby niemieckie instytucje miały większe możliwości samodzielnego zdobywania informacji. Przeczytaj także: Niemcy zatwierdzili reformę podatkową. Zmiany w wynagrodzeniach, Kindergeld i Minijob
Dobrindt odpiera zarzuty opozycji. „To nie jest nowa tajna policja”
Podczas piątkowej debaty w Bundestagu reformy bronił minister spraw wewnętrznych Alexander Dobrindt z CSU. Jak podaje niemiecki portal t-online, polityk odniósł się do zarzutów opozycji, według której rozszerzenie kompetencji służb może prowadzić do stworzenia nowej „tajnej policji”.
Dobrindt przekonywał, że nowe przepisy mają służyć ochronie demokracji, a nie ograniczaniu praw obywateli. Zapewniał również, że niemieckie służby otrzymają najsilniejsze mechanizmy kontroli w swojej historii. W trakcie wystąpienia przywołał także przykłady Stasi i Gestapo, podkreślając, że historyczne służby represyjne nie podlegały podobnym mechanizmom nadzoru.
Reforma otwiera więc nowy rozdział w działalności niemieckich służb specjalnych. Rząd przedstawia ją jako odpowiedź na współczesne zagrożenia, natomiast rozszerzenie możliwości ingerowania w prywatność obywateli z pewnością pozostanie jednym z najważniejszych tematów debaty o bezpieczeństwie i kontroli państwa.