Niemiecki paszport można dostać już w dniu narodzin. Nie dotyczy to jednak wszystkich dzieci urodzonych w Niemczech, lecz tych, których rodzice spełniają określone wymagania. Przepisy obowiązują od lat, a po ostatniej reformie stały się jeszcze bardziej korzystne. Wyjaśniamy, kiedy dziecko automatycznie otrzymuje obywatelstwo niemieckie i dlaczego takie przypadki nie są ujmowane w statystykach naturalizacji.
Automatyczna naturalizacja. Jak niemiecki paszport jest przyznawany przy urodzeniu
W niemieckim prawie obowiązuje zasada ius soli, czyli prawo ziemi. Oznacza to, że w określonych sytuacjach dziecko urodzone na terytorium Niemiec automatycznie nabywa obywatelstwo niemieckie, nawet jeśli oboje rodzice są cudzoziemcami.
Nie oznacza to jednak, że każde dziecko urodzone w Niemczech otrzyma niemiecki paszport. Ustawa przewiduje konkretne warunki, które muszą zostać spełnione przez co najmniej jednego z rodziców.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, minimum jeden rodzic musi legalnie mieszkać w Niemczech od co najmniej pięciu lat oraz posiadać bezterminowe prawo pobytu w chwili narodzin dziecka. Jeżeli oba warunki są spełnione, dziecko automatycznie staje się obywatelem Niemiec od momentu urodzenia. Zachowuje przy tym również obywatelstwo rodziców, jeśli przepisy kraju pochodzenia na to pozwalają.
Przeczytaj także: Niemcy rozdają paszporty na rekordową skalę. Skąd pochodzi najwięcej nowych obywateli?
Kto może otrzymać niemiecki paszport po urodzeniu?
Najważniejszym warunkiem jest status pobytowy rodziców. Niemieckie przepisy przewidują, że automatyczne nabycie obywatelstwa następuje wyłącznie wtedy, gdy przynajmniej jeden z rodziców posiada trwałe prawo pobytu oraz od co najmniej pięciu lat legalnie przebywa w Niemczech.
Po narodzinach dziecka urząd stanu cywilnego sprawdza, czy warunki zostały spełnione. Jeżeli tak, rodzice zostają poinformowani, że ich dziecko nabyło niemieckie obywatelstwo z mocy prawa. Nie ma konieczności składania odrębnego wniosku o naturalizację ani przechodzenia dodatkowej procedury administracyjnej, informuje Federalne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Niemiec.
Zmiany w przepisach od 2024 roku
Istotna reforma niemieckiego prawa o obywatelstwie weszła w życie 27 czerwca 2024 roku. Najważniejszą zmianą było całkowite zniesienie tak zwanego obowiązku wyboru obywatelstwa, określanego jako Optionspflicht.
Wcześniej część osób, które otrzymały obywatelstwo niemieckie przez urodzenie, musiała po osiągnięciu pełnoletności zdecydować, które obywatelstwo zachowa. Obecnie obowiązek ten został całkowicie zniesiony. Oznacza to, że osoby spełniające warunki mogą na stałe zachować zarówno niemiecki paszport, jak i obywatelstwo swoich rodziców, o ile prawo drugiego państwa również na to pozwala.
Dlaczego dzieci urodzone w Niemczech nie są uwzględniane w statystykach naturalizacji?
Warto podkreślić, że przypadki nabycia obywatelstwa niemieckiego przez urodzenie nie są zaliczane do klasycznych naturalizacji. Dziecko nie przechodzi bowiem procedury administracyjnej związanej z uzyskaniem obywatelstwa. Otrzymuje je automatycznie z chwilą narodzin, jeśli spełnione są ustawowe warunki.
Z tego powodu coroczne statystyki dotyczące naturalizacji w Niemczech obejmują jedynie osoby, które uzyskały obywatelstwo na podstawie decyzji administracyjnej. Nie uwzględniają natomiast dzieci, które zostały obywatelami Niemiec już w dniu urodzenia. W debacie publicznej temat ten regularnie powraca, ponieważ część polityków uważa, że pełny obraz liczby nowych obywateli powinien obejmować również osoby nabywające obywatelstwo z mocy prawa.