UE szykuje kolejne zmiany w polityce azylowej. Unia Europejska zaledwie kilka tygodni temu rozpoczęła wdrażanie nowych przepisów dotyczących wspólnego systemu azylowego, a w Brukseli już trwają rozmowy o kolejnych zmianach. Wśród propozycji pojawiają się rozwiązania, które jeszcze niedawno wydawały się politycznie nieosiągalne – od zaostrzenia zasad przyjmowania osób ubiegających się o ochronę międzynarodową po powrót do dyskusji o limitach przyjmowanych uchodźców. Zwolennicy zmian przekonują, że obecny system wymaga dalszych reform, natomiast przeciwnicy ostrzegają przed ograniczaniem prawa do azylu. Co dokładnie znalazło się w nowym planie i dlaczego wywołuje on tak duże emocje?
UE szykuje kolejne zmiany w polityce azylowej. Konserwatyści naciskają na szybsze odsyłanie migrantów
Według informacji niemieckiego dziennika „Bild” największa frakcja w Parlamencie Europejskim – Europejska Partia Ludowa (EPL) – przedstawiła Komisji Europejskiej propozycje kolejnego zaostrzenia polityki migracyjnej. Dokument miał trafić już na biurko przewodniczącej Komisji Europejskiej, Ursuli von der Leyen. Szczególnie aktywnie za zmianami mają opowiadać się Niemcy i Austria.
Jednym z najważniejszych postulatów jest możliwość zawracania osób ubiegających się o azyl już na granicy UE, jeśli przybywają z państw uznawanych za bezpieczne, takich jak Turcja. Autorzy propozycji chcą również znacznie przyspieszyć odsyłanie osób objętych ochroną, gdy sytuacja w ich kraju pochodzenia ulegnie poprawie i nie będzie już podstaw do dalszego pobytu w Europie.
Koniec ochrony uzupełniającej?
Najbardziej kontrowersyjna propozycja dotyczy likwidacji tzw. ochrony uzupełniającej. Obecnie otrzymują ją osoby, które nie spełniają warunków uzyskania statusu uchodźcy, ale w razie powrotu do ojczyzny mogłyby być narażone na poważne zagrożenie, np. z powodu wojny domowej.
Według zwolenników reformy wiele osób pozostaje w Unii Europejskiej także po ustaniu konfliktów zbrojnych. W Niemczech z ochrony uzupełniającej korzysta obecnie około 381 tysięcy osób, z czego blisko 80 procent stanowią obywatele Syrii.
Szef EPL, Manfred Weber, uważa, że po ustabilizowaniu sytuacji Syryjczycy powinni uczestniczyć w odbudowie swojego kraju. Podkreśla jednak, że proponowane zmiany mają dotyczyć przede wszystkim przyszłych przypadków.
Powraca pomysł limitów dla uchodźców
Jednym z najbardziej dyskutowanych elementów propozycji jest ponowne pojawienie się koncepcji limitów przyjmowania uchodźców. Niemiecki polityk CDU Detlef Seif zaproponował, aby Unia Europejska przyjmowała maksymalnie około 300 tysięcy osób rocznie wymagających ochrony międzynarodowej. Jego zdaniem liczba ta powinna obejmować wyłącznie osoby rzeczywiście potrzebujące pomocy i niespełniające kryteriów zagrożenia dla bezpieczeństwa. Jednocześnie podkreślił, że konieczne jest skuteczniejsze przeciwdziałanie wykorzystywaniu procedur azylowych do migracji motywowanej głównie względami ekonomicznymi.
Większy nacisk na powroty
Autorzy propozycji chcą również zwiększyć współpracę z krajami pochodzenia i państwami tranzytowymi. Wśród rozważanych rozwiązań znajdują się centra powrotowe poza granicami Unii Europejskiej, m.in. w Uzbekistanie lub Rwandzie. Ich celem miałoby być usprawnienie identyfikacji migrantów oraz organizowanie powrotów osób, które nie uzyskały prawa do pozostania w UE. Przeczytaj także: Niemcy drudzy pod względem liczby uchodźców. Tylko w tym kraju jest ich więcej
Przed Europą trudne negocjacje
Propozycje przedstawione przez Europejską Partię Ludową nie oznaczają jeszcze zmian obowiązującego prawa. Aby weszły w życie, musiałyby uzyskać poparcie Komisji Europejskiej, Parlamentu Europejskiego oraz państw członkowskich.
Już teraz wiadomo jednak, że dyskusja będzie wyjątkowo burzliwa. Zwolennicy nowych przepisów przekonują, że są one konieczne dla skuteczniejszej kontroli migracji i odbudowy zaufania obywateli do systemu azylowego. Krytycy z kolei podnoszą argumenty dotyczące ochrony praw człowieka oraz przestrzegania międzynarodowych zobowiązań wobec osób uciekających przed prześladowaniami i konfliktami zbrojnymi.