Przejście na emeryturę w Niemczech to nie tylko kwestia wieku, ale także decyzji administracyjnych, które mogą mieć długofalowe skutki finansowe. Jedno pozornie niewinne pytanie we wniosku o emeryturę może zdecydować o tym, czy Twoje miesięczne świadczenie będzie wyższe czy niższe przez całe życie. Ten błąd we wniosku o emeryturę w Niemczech popełnia co roku wielu przyszłych emerytów, często nie zdając sobie sprawy z konsekwencji. Warto wiedzieć, że nawet drobna decyzja podjęta na etapie formalności może wpłynąć na wysokość świadczenia wypłacanego przez dziesięciolecia.
Błąd we wniosku o emeryturę w Niemczech
Emerytura w Niemczech nie jest przyznawana automatycznie. Aby ją otrzymać, trzeba złożyć wniosek o emeryturę najlepiej około trzech miesięcy przed planowanym terminem zakończenia pracy. W formularzu pojawia się pytanie, czy zgadzasz się na hochrechnung, czyli przeliczenie wynagrodzenia z ostatnich miesięcy przed emeryturą.
Powód istnienia tego mechanizmu jest praktyczny. W momencie składania wniosku pracodawca często nie przekazał jeszcze ostatecznych danych o zarobkach z ostatnich miesięcy. Niemiecka kasa emerytalna wykorzystuje więc średnie wynagrodzenie z ostatnich dwunastu w pełni rozliczonych miesięcy i prognozuje dochód aż do dnia przejścia na emeryturę. Dzięki temu wypłata emerytury może rozpocząć się terminowo, bez opóźnień.
Przeczytaj także: Tyle dostaniesz emerytury za jeden rok pracy w Niemczech. Różnice są kolosalne
Kiedy odpowiedź „tak” może zwiększyć emeryturę
Dla wielu osób zaznaczenie „tak” przy przeliczeniu wynagrodzenia jest bezpieczne i wygodne. Dotyczy to zwłaszcza pracowników, którzy otrzymują stałe wynagrodzenie, bez premii i jednorazowych dodatków w ostatnich miesiącach pracy. W takich przypadkach przeliczenie nie tylko przyspiesza wypłatę świadczenia, ale może nawet przynieść niewielkie, trwałe podwyższenie emerytury.
Przykładem są osoby, które tuż przed przejściem na emeryturę zmniejszają wymiar etatu, na przykład przechodząc na część etatu. Przy przeliczeniu wynagrodzenia emerytura jest liczona tak, jakby nadal pracowały w pełnym wymiarze czasu. Federalny Sąd Socjalny potwierdził pod koniec 2025 roku, że jeśli przeliczenie okaże się korzystniejsze, niemiecka instytucja emerytalna nie może później obniżyć świadczenia. Nawet jeśli rzeczywiste dane od pracodawcy wskazywałyby niższą kwotę. To oznacza, że nawet kilkadziesiąt centów miesięcznie więcej zostaje na całe życie.
Kiedy przeliczenie wynagrodzenia może obniżyć emeryturę
Sytuacja wygląda inaczej, gdy w ostatnich miesiącach przed emeryturą planowane są jednorazowe wypłaty. Mogą to być premie, nagrody roczne lub wypłata ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Takie kwoty są oskładkowane i normalnie zwiększają podstawę naliczania emerytury, ale tylko wtedy, gdy zostaną faktycznie uwzględnione w obliczeniach.
Jeżeli zgodzisz się na przeliczenie wynagrodzenia, istnieje ryzyko, że te dodatkowe pieniądze nie zostaną wzięte pod uwagę. Typowy przykład to wypłata za niewykorzystany urlop po zakończeniu pracy. Jeśli wybierzesz „tak” przy przeliczeniu, ta kwota może nie wpłynąć na wysokość emerytury. T-online.de podaje, że efektem tego jest niższa emerytura wypłacana do końca życia, często o kilka euro miesięcznie.
Co ważne, po uprawomocnieniu decyzji emerytalnej korekta na niekorzyść ubezpieczonego zazwyczaj nie jest już możliwa. Oznacza to, że błędna decyzja we wniosku może mieć trwałe skutki finansowe.
Jaką decyzję podjąć do końca 2026 roku
Do końca 2026 roku przyszli emeryci muszą samodzielnie ocenić swoją sytuację. Jeśli wiesz, że w ostatnich miesiącach pracy otrzymasz premię, odprawę lub wypłatę za urlop, odpowiedź „nie” przy przeliczeniu wynagrodzenia jest zazwyczaj korzystniejsza dla wysokości emerytury. Trzeba jednak liczyć się z tym, że pierwsza wypłata świadczenia może pojawić się z opóźnieniem nawet do trzech miesięcy. Pieniądze zostaną wypłacone wstecznie, ale nie każdy ma finansową poduszkę na taki okres.
Od 2027 roku procedura ma się zmienić. Nowe przepisy sprawią, że przeliczenie wynagrodzenia nie będzie już ryzykiem. Jeśli prognoza okaże się zawyżona, pozostanie bez zmian. Jeśli będzie zaniżona, emerytura zostanie później podwyższona. Jednorazowe wypłaty zawsze będą uwzględniane niezależnie od zaznaczonej opcji. Do tego czasu jednak jedno zaznaczenie we wniosku o emeryturę w Niemczech nadal może decydować o Twoich pieniądzach przez całe życie.