Wielu kierowców jest przekonanych, że licznik prędkości przekłamuje nawet o 10 km/h, dlatego pozwalają sobie na szybszą jazdę, szczególnie w terenie zabudowanym lub na autostradzie. To przekonanie od lat krąży wśród zmotoryzowanych i często traktowane jest jak niepisana zasada. Problem w tym, że rzeczywistość bywa zupełnie inna. Różnica między prędkością rzeczywistą a tą widoczną na liczniku zależy od wielu czynników i rzadko jest tak duża, jak się powszechnie uważa. Właśnie dlatego zbyt duże zaufanie do „zapasu” może skończyć się mandatem. Warto wiedzieć, o ile licznik przekłamuje prędkość i dlaczego nie każdy samochód robi to w takim samym stopniu.
Tolerancja tachometru według przepisów UE
W Unii Europejskiej obowiązuje dyrektywa 75.443.EWG, która reguluje działanie prędkościomierza w samochodzie. Zgodnie z nią licznik prędkości nigdy nie może zaniżać rzeczywistej prędkości pojazdu. Może natomiast zawyżać wskazania w określonych granicach. Oznacza to, że producent musi tak skalibrować tachometr, aby kierowca nieświadomie nie jechał szybciej, niż pokazuje licznik.
Dla samochodów zarejestrowanych do 1991 roku dopuszczalna różnica wynosi maksymalnie 7 procent. W przypadku aut nowszych limit jest wyższy i wynosi 10 procent rzeczywistej prędkości plus dodatkowe 4 km/h. Te wartości są górną granicą dopuszczalnej odchyłki, a nie gwarantowaną różnicą, na którą kierowca może liczyć.
Przeczytaj także: Kierowcy odkrywają kosztowną pułapkę w kilkuletnich autach. O tym nie wspominano przy zakupie
Dlaczego licznik prędkości pokazuje więcej niż jedziesz?
Pomiar prędkości w samochodzie opiera się na liczbie obrotów kół w określonym czasie. System ten zakłada określony, fabryczny obwód opony. W praktyce jednak warunki eksploatacji powodują, że rzeczywisty obwód koła ulega zmianie. Wpływ ma na to zużycie bieżnika, ciśnienie w oponach, rodzaj zastosowanego ogumienia oraz sezonowa zmiana opon letnich i zimowych.
Każda z tych zmian powoduje drobne różnice w pomiarze, które kumulują się podczas jazdy. Dlatego producenci ustawiają tachometr samochodowy w taki sposób, aby zawsze zawyżał wskazania. To zabezpieczenie prawne i techniczne, które ma chronić kierowcę przed nieumyślnym przekroczeniem prędkości.
O ile licznik przekłamuje prędkość?
Wielu kierowców interpretuje przepisy w uproszczony sposób, zakładając, że mogą jechać szybciej, bo licznik i tak zawyża prędkość. To poważny błąd. Badania ADAC przeprowadzone na kilkuset samochodach wykazały, że realna różnica między wskazaniem licznika a faktyczną prędkością wynosi zwykle od 2 do 6 procent. W nowoczesnych samochodach, szczególnie elektrycznych, często jest to zaledwie 1 do 3 km/h.
Oznacza to, że kierowca jadący według licznika 59 km/h w terenie zabudowanym wcale nie musi poruszać się zgodnie z limitem. Podobnie na autostradzie. Jeśli ktoś przy ograniczeniu do 130 km/h jedzie 147 km/h licząc na maksymalną tolerancję, w rzeczywistości może przekraczać prędkość nawet o kilkanaście kilometrów na godzinę. Po uwzględnieniu tolerancji fotoradaru, która wynosi 3 km/h do 100 km/h lub 3 procent powyżej tej wartości, mandat staje się bardzo realny.
GPS a prędkość rzeczywista
Wielu kierowców zauważa, że prędkość GPS wyświetlana w nawigacji lub aplikacjach takich jak Google Maps jest niższa niż ta na liczniku. Wynika to z innego sposobu pomiaru. Chip.de podaje, że system GPS oblicza prędkość na podstawie zmiany położenia pojazdu w czasie, co eliminuje problem zmiennego obwodu kół. W normalnych warunkach taka metoda jest bardzo dokładna.
Nie oznacza to jednak, że wskazania GPS są nieomylne. Słaby sygnał, opóźnienia w aktualizacji danych czy jazda w tunelach mogą powodować chwilowe błędy. Z tego powodu prawo nie dopuszcza stosowania GPS jako jedynego źródła pomiaru prędkości w samochodzie. Mimo to porównanie licznika z nawigacją daje kierowcy dobre wyobrażenie o rzeczywistej skali zawyżania wskazań.