Ostatnie pięć lat przed emeryturą może przesądzić o tym, jak wysokie będzie nasze świadczenie. Eksperci radzą, by w tym czasie dokładnie sprawdzić historię składek, uzupełnić ewentualne braki i unikać decyzji, które mogą obniżyć emeryturę. Oto, jakie kroki warto podjąć, aby nie stracić pieniędzy.
Ostatnie 5 lat przed emeryturą jest kluczowe
W niemieckim systemie emerytalnym liczą się wszystkie lata składkowe. Wysokość emerytury obliczana jest według jasnego wzoru z uwzględnieniem punktów zarobkowych (Entgeltpunkte), czynnika dostępu (Zugangsfaktor), aktualnej wartości emerytury (Rentenwert) i czynnika rodzaju emerytury (Rentenartfaktor). Punkty zarobkowe naliczane są co roku, porównując indywidualne wynagrodzenie brutto z średnim wynagrodzeniem – nie istnieje żadne „specjalne znaczenie” przypisywane ostatnim pięciu latom.
Mimo to, jak zauważa portal Gegen-hartz.de, właśnie ta końcowa faza jest strategicznie ważna – to czas, w którym można uniknąć lub zrekompensować potrącenia (Abschläge), uzupełnić luki składkowe, spełnić warunki wcześniejszych emerytur, a także podjąć decyzje podatkowe i dotyczące ubezpieczenia zdrowotnego.
Przeczytaj także: 1700 euro miesięcznie emerytury bez pracy. W Niemczech to możliwe
Od 1 lipca 2025 roku aktualna wartość emerytury wynosi 40,79 euro za punkt zarobkowy, co oznacza wzrost świadczeń o 3,74 proc. Wiek emerytalny wciąż stopniowo rośnie i dla osób urodzonych w 1964 r. i później wynosi 67 lat.
Ustalono również utrzymanie poziomu emerytur na poziomie 48 proc. do 2039 r. (tzw. „Rentenpaket II”). Dla planowania oznacza to stabilne zasady i przejrzystą wycenę każdego dodatkowego punktu zarobkowego.
Wcześniejsza lub późniejsza emerytura – co się opłaca
Przejście na emeryturę przed terminem oznacza potrącenie 0,3% za każdy miesiąc (maksymalnie 14,4% za 4 lata). Późniejsze rozpoczęcie świadczenia zwiększa wypłatę o 0,5% za miesiąc. Od 50. roku życia można wyrównać potrącenia dodatkowymi wpłatami, a od 2023 r. dorabianie nie obniża świadczenia.
Emerytura bez potrąceń po 45 latach
Prawo do niej mają osoby z 45-letnim stażem ubezpieczeniowym. Okresy pobierania ALG I w ostatnich 24 miesiącach nie są zaliczane – wyjątkiem jest upadłość lub zamknięcie firmy. Sąd potwierdził obowiązywanie tej zasady, dlatego warto unikać bezrobocia tuż przed emeryturą.
Sprawdź: Twoja niemiecka emerytura może być większa. Wystarczy kilka prostych kroków
Ubezpieczenie zdrowotne emerytów – zasada 9/10
Należy pamiętać o tzw. zasadzie 9/10. Aby zostać objętym obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym emerytów (KVdR), trzeba w drugiej połowie życia zawodowego być ubezpieczonym w systemie ustawowym (także w ramach ubezpieczenia rodzinnego) przez co najmniej 90 proc. tego okresu. Osoby, którym brakuje niewiele, mogą poprawić bilans w ostatnich latach przed przejściem na emeryturę, np. podejmując zatrudnienie podlegające obowiązkowemu ubezpieczeniu. Jeśli nie uda się spełnić wymogu, często jedyną opcją pozostaje droższe ubezpieczenie dobrowolne.
Midijob, opieka i uzupełnianie luk
Praca w formie Midijob (556–2000 euro/mies.) pozwala płacić niższe składki i nadal zdobywać punkty. Okresy opieki nad członkami rodziny również mogą zwiększyć staż składkowy. Warto sprawdzić historię ubezpieczeniową (Kontenklärung) i uzupełnić brakujące miesiące.
Dobrowolne składki i dopłaty
Dobrowolne wpłaty mogą pomóc spełnić wymóg 35-letniego stażu lub uzupełnić brakujące okresy. W określonych sytuacjach są one także zaliczane do 45-letniego stażu, o ile opłacono przynajmniej 18 lat składek obowiązkowych.
Możliwe są również dopłaty za okresy nauki i kształcenia, co w ostatnich pięciu latach może znacząco poprawić wysokość emerytury lub umożliwić wcześniejsze przejście na świadczenie.
Podatki – planuj z wyprzedzeniem
Od 2023 r. opodatkowana część emerytur rośnie o 0,5 pkt proc. rocznie – pełne opodatkowanie nastąpi dopiero w 2058 r. Dla emerytur w 2025 r. opodatkowane jest 83,5% świadczenia. Składki emerytalne można w całości odliczyć od podatku.
Plan działania na ostatnie 5 lat przed przejściem na emeryturę
- 5 lat przed emeryturą: sprawdź swoje konto w Deutsche Rentenversicherung
To idealny moment, aby przeprowadzić tzw. Kontenklärung. Dzięki temu dowiesz się, jakie okresy pracy, nauki czy opieki zostały uwzględnione i czy masz prawo do określonego rodzaju emerytury. Jeśli czegoś brakuje, możesz jeszcze uzupełnić dokumenty i poprawić swoją przyszłą wysokość świadczenia. - 3–4 lata przed należy podjąć decyzję, czy lepiej zacząć wcześniej z potrąceniem, czy później z dodatkiem – a ewentualne wpłaty wyrównawcze zaplanować pod kątem czasu i podatków.
- W ostatnich 24 miesiącach trzeba zachować ostrożność przy okresach pobierania ALG I, jeśli celem jest emerytura po 45 latach bez potrąceń.
- 12 miesięcy przed warto upewnić się, że historia ubezpieczeniowa, warunki KVdR i wniosek emerytalny są gotowe. Osoby, które chcą dalej pracować, korzystają co miesiąc z dodatku i zdobywają kolejne punkty zarobkowe.