Więzienia w Niemczech od lat pełnią nie tylko funkcję izolacyjną, ale również resocjalizacyjną. To miejsca, które mają przywracać jednostki społeczeństwu – jednak coraz częściej same stają się symbolem przeciążonego systemu. Z roku na rok rośnie liczba skazanych, a infrastruktura penitencjarna nie nadąża za tym trendem. Eksperci ostrzegają, że brak wolnych miejsc w celach to nie tylko problem logistyczny, ale również społeczny i prawny. W obliczu rosnących statystyk i ograniczonych zasobów, przeludnienie więzień w Niemczech staje się jednym z najpoważniejszych wyzwań wymiaru sprawiedliwości. Co gorsza – wszystko wskazuje na to, że to dopiero początek.
Przeludnienie więzień w Niemczech
Niemieckie zakłady karne zmagają się z poważnym problemem przeludnienia. W całym kraju średnie obłożenie wynosi już 86 procent, a w niektórych landach przekracza nawet 90 proc.. Szczególnie trudna sytuacja występuje w Nadrenii-Palatynacie, gdzie liczba dostępnych miejsc jest na wyczerpaniu.
Przeczytaj także: Niemcy przygotowują się na nową epidemię. Władze ostrzegają: wirus już u granic kraju
Z danych zebranych przez Redaktionsnetzwerk Deutschland (RND) wynika, że z dostępnych 70 279 miejsc w zakładach karnych zajętych jest obecnie 60 391. Oznacza to bardzo wysokie obłożenie niemieckich więzień. Eksperci podkreślają, że taki poziom stanowi poważne wyzwanie dla systemu penitencjarnego.
Najtrudniejsza sytuacja w Nadrenii-Palatynacie
W Nadrenii-Palatynacie praktycznie nie ma już wolnych miejsc dla nowych skazanych. Lokalne ministerstwo sprawiedliwości przyznaje, że aby uniknąć odmów przyjęcia, stosuje się praktykę zwiększania liczby osób w pojedynczych celach. Podobne problemy zgłaszają inne landy, takie jak Brema, Hamburg, Badenia-Wirtembergia oraz Kraj Saary, gdzie zajętość więzień przekracza 90 procent.
Nieco lepsza sytuacja panuje w takich landach jak Saksonia i Meklemburgia-Pomorze Przednie, gdzie obłożenie wynosi odpowiednio 78,6 proc. i 79,6 proc.. To wciąż wysokie wartości, jednak nieporównywalne do rekordów w zachodnich Niemczech.
Otwarte zakłady karne dla niepłacących grzywien
W maju 2025 roku wprowadzono istotne zmiany. Zastępcze kary pozbawienia wolności, które dotyczą osób niespłacających grzywien, są obecnie realizowane głównie w tzw. otwartych zakładach karnych. Tam skazani mają więcej swobody, co ma odciążyć system i zmniejszyć presję na zakłady o zaostrzonym rygorze.
Trend wzrostowy utrzymuje się od 2023 roku
W czasie pandemii COVID-19, obłożenie zakładów karnych w Niemczech uległo czasowemu zmniejszeniu. Wiele landów, w trosce o zdrowie więźniów i personelu, zawiesiło wykonywanie kar zastępczych, co wpłynęło na spadek liczby osadzonych.
Według danych Federalnego Urzędu Statystycznego, w marcu 2022 roku w niemieckich zakładach karnych przebywało 55 890 skazanych. Jednak od 2023 roku liczba osadzonych stale rośnie, co ponownie stawia niemiecki system więziennictwa w obliczu poważnego kryzysu.