Gdy zbliża się Boże Narodzenie, włoskie domy wypełniają się zapachem aromatycznych sosów, pieczonych mięs i świeżych wypieków. Rodziny spotykają się przy stole, by wspólnie świętować i delektować się typowymi potrawami bożonarodzeniowymi. W każdym regionie menu wygląda nieco inaczej, ale wszędzie widać to samo – miłość do jedzenia i tradycji. Oto tradycyjne włoskie potrawy na Boże Narodzenie.
Co jedzą Włosi na Boże Narodzenie w regionach północnych
Kuchnia północnych Włoch jest wyjątkowo zróżnicowana – na świątecznym stole pojawiają się zarówno wykwintne dania rybne, jak i solidne potrawy mięsne. Regionie Piemonte słynie z niezwykłego połączenia tych dwóch światów na jednym talerzu. Chodzi o vitello tonnato, czyli delikatną cielęcinę w kremowym sosie z tuńczyka (na zdjęciu poniżej) – danie eleganckie, a jednocześnie bardzo tradycyjne.
W Lombardii podczas świątecznego obiadu królują nadziewane makarony, a wśród nich szczególnie popularne tortellini z dynią, uwielbiane zwłaszcza w Mantui i okolicznych miejscowościach. Na deser trudno wyobrazić sobie Boże Narodzenie bez panettone – puszystej, wysokiej baby z bakaliami, symbolu świąt w Mediolanie i w całych Włoszech (na zdjęciu poniżej).
W regionie Veneto świąteczne menu mocno opiera się na rybach. Jednym z najbardziej znanych dań jest dorsz w kremowym sosie śmietanowym, czyli baccalà alla vicentina, którego specjalnością szczyci się miasto Vicenza. Jeśli chodzi o słodkości, to numerem jeden jest tutaj pandoro z Werony – miękkie, waniliowe ciasto w formie wysokiej gwiazdy. W odróżnieniu od panettone, które pełne jest bakalii, pandoro przypomina delikatną polską babkę piaskową.
Kulinarny obraz północnej Italii uzupełniają świąteczne specjały górskich regionów Trentino-Górna Adyga oraz Friuli-Wenecja Julijska. W pierwszym z nich na stołach pojawiają się kluski podawane z gulaszem trydenckim, a w drugim popularnością cieszą się ziemniaczane kopytka w sosie serowym, tzw. gnocchi Montasio (na zdjęciu).
Typowe dania środkowych Włoch
Przemieszczając się w stronę środkowej części kraju, trudno pominąć region Emilia-Romagna, który słynie z doskonałych pierwszych dań. Na świątecznym stole pojawiają się tutaj tortellini i cappelletti – małe pierożki w bulionie, idealne na rozgrzewkę w chłodniejsze grudniowe dni. Tortellini w rosole są też bardzo cenione w Toskanii, gdzie jako drugie danie serwuje się często pieczeń, a w miejscowościach położonych bliżej morza – cacciucco rybne, czyli gęstą, mocno aromatyczną zupę z różnych gatunków świeżych ryb i owoców morza.
W samym sercu Włoch, w regionie Lacjum, na pierwsze danie świątecznego obiadu tradycyjnie podaje się cappelletti w bulionie. To maleńkie pierożki, przypominające polskie uszka do barszczu, jednak we włoskiej wersji najczęściej pływają w klarownym, aromatycznym rosole. Jeśli chodzi o drugie danie, bardzo popularna jest pieczona jagnięcina, a na wigilię często pojawia się także smażona ryba.
Co jedzą Włosi podczas Świąt Bożego Narodzenia na południu
W Kampanii, gdzie sercem regionu jest Neapol, świąteczne menu jest bogate, sycące i pełne morskich akcentów. Na stole często pojawiają się spaghetti z małżami, różne smażone ryby, a także gęsta zupa jarzynowa czy dobrze znana lasagne. Słodkie zakończenie to prawdziwy pokaz lokalnych specjałów: struffoli (na zdjęciu poniżej), roccocò i mostacciuoli – małe, miodowe kuleczki, twarde pierniki i czekoladowe ciasteczka o korzennym aromacie.
Na samym „obcasie” włoskiego buta, czyli w regionie Apulia (Puglia), bliskość morza bardzo wyraźnie odbija się w świątecznej kuchni. W Bari na stole nie brakuje smażonych i surowych ryb, natomiast w okolicach Lecce króluje pieczona jagnięcina z ziemniakami. Jako deser podawane są typowe dla regionu, miodowe ciasteczka cartellate, często posypane cukrem pudrem lub skąpane w syropie.
W krainie pikantnych papryczek chilli, czyli w Kalabrii, świąteczny stół obfituje w wędliny i sery. Na początek pojawia się zazwyczaj spaghetti z anchois, proste, ale pełne smaku danie. W roli drugiego dania występuje tradycyjnie stoccafisso con le patate – suszony, solony dorsz duszony razem z ziemniakami, który dla wielu rodzin jest obowiązkową pozycją świątecznego menu..
Tradycyjne włoskie potrawy na Boże Narodzenie na Sycylii i Sardynii
Sycylia, wyspa słońca i morza, ma również wyjątkowo bogatą tradycję bożonarodzeniową. Świąteczne menu mocno nawiązuje tu do historii i lokalnych składników. Bardzo często podaje się zapiekany makaron (ncaciata), zwykle serwowany z dodatkiem sera ricotta. Dużą popularnością cieszy się również smażony dorsz w cieście, chrupiący z zewnątrz i delikatny w środku.
Nie można zapominać o deserach, które na Sycylii odgrywają kluczową rolę. Najbardziej znane są cassata siciliana oraz cannoli siciliani – rurki nadziewane kremem z ricotty lub czekoladą (na zdjęciu). To właśnie one często zamykają świąteczny obiad w wielu sycylijskich domach.
Sardynia również może pochwalić się bogatą tradycją bożonarodzeniową, w której wybór dań naprawdę nie jest łatwy. Wśród pierwszych dań pojawiają się ravioli oraz gnocchi z sosem jagnięcym. Dla tych, którzy nie wyobrażają sobie świąt bez smaku morza, idealną propozycją będzie fregola – drobny makaron przypominający kuskus, najczęściej podawany z owocami morza.
Przeczytaj też: Ukryte perełki Europy: Najpiękniejsze mało znane jarmarki bożonarodzeniowe
Na drugie danie serwuje się słynne porceddu, czyli tradycyjnie pieczone jagnię – pisze portal idealista.it. Mięso przygotowuje się na rożnie lub w specjalnym, ziemnym piecu, co nadaje mu wyjątkowy aromat i chrupiącą skórkę. To jedno z najbardziej rozpoznawalnych dań świątecznych na Sardynii.