Szokująca prognoza Elona Muska. Elon Musk twierdzi, że ludzkość stoi u progu radykalnej przemiany, w której praca przestanie być koniecznością, a stanie się świadomym wyborem. Podczas U.S.-Saudi Investment Forum w Waszyngtonie założyciel Tesli roztoczył wizję niedalekiej przyszłości napędzanej przez sztuczną inteligencję i robotykę. Według Muska ludzie będą pracować wyłącznie wtedy, gdy sami tego zechcą. „Praca będzie opcjonalna — będzie jak gra albo sport” — stwierdził.
Szokująca prognoza Elona Muska. Przyszłość zdominowana przez roboty i skrajną produktywność
Musk porównuje decyzję o posiadaniu pracy do wyboru uprawiania warzyw we własnym ogrodzie. „Możesz pójść do sklepu, żeby je kupić, albo możesz je sam wyhodować. Jest to dużo trudniejsze, ale niektórzy ludzie to robią, bo to lubią” – wyjaśnił. W jego wizji roboty przejmą większość działań produkcyjnych, uwalniając ludzi od tradycyjnych ograniczeń ekonomicznych.
Zdaniem Muska ta zmiana będzie możliwa dzięki milionom robotów, które wejdą do globalnej siły roboczej. Stawia on na rozwój humanoidalnych robotów Optimus, o których mówi, że mogą stanowić nawet 80% wartości Tesli, mimo powtarzających się opóźnień w produkcji. „Nie będzie niedoboru dóbr ani usług” – stwierdził Musk w niedawnych wystąpieniach.
Medycyna, długowieczność i idea przekraczania ludzkich ograniczeń
Rozszerzenie automatyzacji nie zatrzymałoby się na przemyśle. Musk twierdzi, że roboty mogą przewyższyć liczebnie ludzkich chirurgów w mniej niż dekadę, a poziom opieki medycznej stanie się wyjątkowy. „Jakość usług medycznych przewyższy to, co otrzymuje prezydent” – powiedział w niedawnym podcaście.
Co więcej, Musk utrzymuje, że problem ograniczonej długości życia jest kwestią programowania biologicznego. „Jesteś zaprogramowany, żeby umrzeć. Jeśli zmienisz program, będziesz żyć dłużej” – stwierdził, sugerując, że sztuczna inteligencja może przynieść radykalne rozwiązania dla wydłużenia ludzkiego życia.
Świat bez pieniędzy i bez obowiązkowej pracy
W tym scenariuszu pieniądze straciłyby znaczenie. Musk przywołał powieści science fiction z serii Culture Iaina M. Banksa, w których społeczeństwo funkcjonuje bez pieniędzy i bez narzuconej pracy. „Jeśli postęp w dziedzinie AI i robotyki będzie trwał, pieniądze przestaną mieć znaczenie” – powiedział Musk, opisując świat całkowitej obfitości.
Wcześniej sugerował również ideę wysokiego dochodu gwarantowanego, który miałby utrzymać ludność w gospodarce, w której praca nie jest już konieczna. Koncepcja ta jest zbliżona do powszechnego dochodu podstawowego, popieranego także przez innych liderów branży technologicznej, jednak Musk nie podał konkretnych szczegółów dotyczących wdrożenia.
Ekonomiści ostrzegają przed ograniczeniami i ryzykiem
Specjaliści z dziedziny ekonomii z rezerwą podchodzą do harmonogramu przedstawionego przez Muska. Choć koszty AI spadają, robotyka wciąż jest droga i trudna do skalowania, a pełna automatyzacja pracy fizycznej jest znacznie bardziej złożona. Najnowsze badania pokazują, że jak dotąd rynek pracy nie przeszedł masowych zmian z powodu AI.
Jednocześnie pojawiają się obawy dotyczące wpływu społecznego i politycznego. Nawet jeśli dochód powszechny stałby się koniecznością, jego wdrożenie wymagałoby trudnego do osiągnięcia konsensusu politycznego. „Zasadnicze pytanie brzmi, czy to bogactwo będzie inkluzywne” – ostrzegają ekonomiści, podkreślając ryzyko pogłębiania się różnic między bogatymi a resztą społeczeństwa. Przeczytaj także: Lista popularnych smartfonów, które mogą łączyć się za darmo z internetem satelitarnym Elona Muska
Kryzys sensu w świecie bez pracy
Poza ekonomią pozostaje kwestia sensu. Dla wielu osób praca jest głównym źródłem tożsamości i relacji społecznych. „Jeśli ekonomiczna wartość pracy zniknie, będziemy musieli przemyśleć strukturę naszego społeczeństwa” – mówią badacze analizujący wpływ sztucznej inteligencji na ludzkie życie.
Musk przyznaje istnienie tego egzystencjalnego dylematu. „Jeśli roboty potrafią zrobić wszystko lepiej od ciebie, jaki jest sens życia?” – powiedział, sugerując, że ludzie mogą pozostać tymi, którzy nadają sens i kierunek sztucznej inteligencji.
Wypowiedzi Muska padły podczas U.S.-Saudi Investment Forum i w niedawnych wystąpieniach publicznych, zostały zaś opisane przez Fortune, z przytoczeniem opinii ekonomistów z amerykańskich uniwersytetów i instytutów badawczych.