Zakaz dotyczący air fryerów od października. Miliony Europejczyków mają je w swoich kuchniach. Teraz popularne air fryery znalazły się w centrum uwagi w związku z nowymi unijnymi przepisami. Od października 2026 roku zaczynają obowiązywać kolejne ograniczenia dotyczące PFAS – substancji określanych jako „wieczne chemikalia”. Zmiany mogą wpłynąć na urządzenia wykorzystujące określone powłoki i materiały.
Niewidzialny składnik budzi niepokój
Air fryery w ostatnich latach stały się jednym z najbardziej popularnych urządzeń kuchennych w Europie. Szybkie przygotowanie posiłków, brak konieczności używania dużej ilości tłuszczu i wygoda sprawiły, że trafiły do milionów domów. Teraz coraz większą uwagę zwraca się jednak nie tylko na ich funkcjonalność, ale również na materiały wykorzystywane przy ich produkcji.
W centrum zainteresowania znajdują się tzw. PFAS, czyli per- i polifluorowane substancje chemiczne. Mogą być wykorzystywane między innymi w powłokach nieprzywierających, które stosuje się w sprzęcie kuchennym. Ich zadaniem jest ułatwienie gotowania i czyszczenia, jednak problemem jest wyjątkowa trwałość tych substancji.
PFAS praktycznie nie ulegają naturalnemu rozkładowi i mogą długo utrzymywać się w środowisku. Z tego powodu określane są często mianem „wiecznych chemikaliów”. Unia Europejska od lat zaostrza przepisy dotyczące tych substancji.
Od października nowe ograniczenia dotyczące PFAS
Październik 2026 roku jest kolejnym ważnym terminem w unijnych regulacjach dotyczących PFAS. Ograniczenia obejmują określone zastosowania tych substancji w produktach konsumenckich. W przypadku części produktów oznacza to konieczność zastosowania innych materiałów lub technologii.
Nie chodzi przy tym o jeden uniwersalny zakaz obejmujący wszystkie urządzenia. Unijne przepisy dotyczą konkretnych substancji, zastosowań i produktów. Jednak w przypadku sprzętu wyposażonego w określone powłoki nieprzywierające regulacje mogą mieć znaczenie dla producentów i przyszłej oferty sklepów.
Warto również pamiętać, że unijne działania wobec PFAS obejmują różne grupy produktów. Od sierpnia 2026 roku obowiązują także ograniczenia dotyczące poziomów PFAS w opakowaniach mających kontakt z żywnością.
Dlaczego PFAS są problemem?
PFAS to ogromna grupa syntetycznych związków chemicznych. Są wyjątkowo odporne na wysoką temperaturę, wodę, tłuszcz i działanie wielu innych substancji. Właśnie dlatego przez lata znalazły zastosowanie w bardzo wielu produktach codziennego użytku.
Ich zaleta stała się jednak jednocześnie powodem problemów. PFAS są niezwykle trwałe i mogą pozostawać w środowisku przez bardzo długi czas. Niektóre z nich mogą również kumulować się w organizmach.
Zainteresowanie naukowców i regulatorów wynika przede wszystkim z powszechności tych substancji oraz ich trwałości. Unia Europejska prowadzi szeroko zakrojone działania mające ograniczyć narażenie ludzi i środowiska na PFAS.
Zakaz dotyczący air fryerów od października. Co nowe przepisy oznaczają dla użytkowników?
Dla właścicieli air fryerów najważniejsza jest informacja, że same nowe przepisy nie oznaczają obowiązku natychmiastowego pozbycia się urządzenia. Zmiany są przede wszystkim związane z wprowadzaniem na rynek produktów i stosowaniem określonych substancji objętych ograniczeniami. Dlatego przy zakupie nowego urządzenia coraz większe znaczenie może mieć informacja o rodzaju zastosowanej powłoki.
Na rynku dostępne są już modele wykorzystujące alternatywne rozwiązania. Producenci oferują między innymi urządzenia z elementami ze stali nierdzewnej, szkła czy powłokami ceramicznymi, które są reklamowane jako rozwiązania bez PFAS.
Na co zwrócić uwagę przy zakupie air fryera?
Osoby planujące zakup nowego urządzenia powinny sprawdzić przede wszystkim informacje producenta dotyczące materiałów mających kontakt z żywnością. Samo określenie „non-stick” nie mówi jeszcze, z czego wykonana jest powłoka. Warto więc szukać precyzyjnych informacji dotyczących jej składu oraz deklaracji producenta dotyczących PFAS.
Coraz większą popularnością cieszą się również modele, w których powierzchnie mające kontakt z żywnością wykonano ze stali nierdzewnej, szkła lub zastosowano alternatywne powłoki. Dla konsumentów może to być istotny argument przy wyborze nowego sprzętu.
Uszkodzona powłoka i przegrzewanie sprzętu
Niezależnie od nowych regulacji użytkownicy air fryerów powinni zwracać uwagę na stan powłoki wewnątrz urządzenia. Jeżeli zaczyna się ona łuszczyć, pękać lub wyraźnie odklejać, warto sprawdzić zalecenia producenta dotyczące dalszego użytkowania. Istotne jest także korzystanie ze sprzętu zgodnie z instrukcją. Nie należy przekraczać zalecanej temperatury ani używać urządzenia w sposób, do którego nie zostało przeznaczone.
Niemiecki Federalny Instytut Oceny Ryzyka (BfR) wskazuje jednocześnie, że w przypadku prawidłowo użytkowanych powłok nieprzywierających ryzyko zdrowotne związane z samą powłoką jest oceniane jako niewielkie.
Producenci air fryerów pod presją zmian
Nowe regulacje oznaczają również wyzwanie dla producentów sprzętu AGD. Firmy muszą obserwować zmieniające się przepisy i przygotowywać alternatywne rozwiązania dla materiałów, których stosowanie jest ograniczane.
Zmiana technologii nie zawsze jest prosta. Nowe materiały mogą wymagać innych procesów produkcyjnych, dodatkowych testów i zmian konstrukcyjnych. W niektórych przypadkach może to również oznaczać wyższe koszty produkcji. Dlatego można spodziewać się, że w kolejnych miesiącach na rynku będzie pojawiało się coraz więcej urządzeń wykorzystujących rozwiązania alternatywne wobec tradycyjnych powłok. Przeczytaj także: Pilne wycofanie air fryera ze sprzedaży. Urządzenie może się zapalić
Czy air fryery znikną ze sklepów?
Informacje o unijnych ograniczeniach PFAS wywołują coraz więcej pytań wśród właścicieli air fryerów. Nie oznacza to jednak, że od października wszystkie te urządzenia zostaną zakazane, podaje Merkur. Zmiany dotyczą określonych substancji i konkretnych zastosowań. Ich konsekwencją może być jednak stopniowe odchodzenie producentów od niektórych technologii i zastępowanie ich innymi rozwiązaniami.
Dla konsumentów oznacza to przede wszystkim konieczność zwracania większej uwagi na skład materiałów stosowanych w urządzeniu. Rynek air fryerów prawdopodobnie będzie się zmieniał, a modele wykorzystujące alternatywne powłoki mogą pojawiać się coraz częściej.