Udar mózgu wciąż pozostaje jedną z najczęstszych przyczyn zgonów i trwałej niepełnosprawności. Choroba kojarzy się głównie z osobami starszymi, jednak coraz częściej dotyka również młodszych pacjentów. Najnowsze badania pokazują, że organizm może wysyłać sygnały ostrzegawcze nawet wiele lat przed wystąpieniem udaru. Jednym z nich jest stopniowe pogarszanie pamięci i funkcji poznawczych.
Wczesne objawy udaru mózgu mogą pojawić się wiele lat wcześniej
Naukowcy z Uniwersyteckiego Centrum Medycznego Erasmus MC w Rotterdamie przez lata obserwowali ponad 14 tysięcy osób po 45. roku życia. Badania wykazały, że osoby, które w przyszłości doznały udaru mózgu, już nawet dekadę wcześniej wykazywały wyraźne pogorszenie funkcji poznawczych.
Chodzi przede wszystkim o problemy z pamięcią, koncentracją i codziennym funkcjonowaniem. U części badanych pojawiały się trudności z wykonywaniem prostych czynności, organizacją dnia czy przyswajaniem nowych informacji. Zdaniem ekspertów może to świadczyć o stopniowym uszkadzaniu naczyń krwionośnych w mózgu jeszcze przed wystąpieniem ostrego epizodu.
Badacze podkreślają, że szczególnie narażone są kobiety oraz osoby z niższym wykształceniem. Ryzyko zwiększają także choroby przewlekłe i niezdrowy styl życia.
Przeczytaj także: WHO ostrzega. Ta przyprawa odbiera życie 1,7 miliona ludzi rocznie
Co zwiększa ryzyko udaru mózgu
Do najczęstszych czynników ryzyka należą:
- nadciśnienie tętnicze
- cukrzyca
- palenie papierosów
- otyłość
- wysoki cholesterol
- brak aktywności fizycznej
- przewlekły stres
- choroby serca
Lekarze zwracają uwagę, że udar może dotknąć osoby w każdym wieku. Choć większość przypadków dotyczy seniorów, coraz częściej diagnozuje się go także u trzydziesto i czterdziestolatków. Specjaliści obserwowali również wzrost liczby udarów po przebyciu infekcji wirusowych, w tym COVID-19.
Objawy udaru mózgu. Tych sygnałów nie wolno ignorować
W przypadku udaru mózgu kluczowe znaczenie ma czas reakcji. Im szybciej pacjent trafi do szpitala, tym większa szansa na ograniczenie uszkodzeń mózgu i powrót do sprawności.
Najczęstsze objawy udaru to:
- nagły i bardzo silny ból głowy
- zaburzenia mowy
- problemy z widzeniem
- drętwienie twarzy lub kończyn
- paraliż jednej strony ciała
- zawroty głowy
- problemy z utrzymaniem równowagi
- nagłe osłabienie organizmu
Charakterystycznym sygnałem alarmowym jest opadanie jednego kącika ust lub trudność w uniesieniu obu rąk jednocześnie. W takiej sytuacji należy natychmiast zadzwonić pod numer 112.
Pogorszenie pamięci może być sygnałem ostrzegawczym
Eksperci podkreślają, że stopniowe pogarszanie pamięci nie zawsze oznacza zwykłe przemęczenie lub naturalny proces starzenia. Jeśli problemy z koncentracją i codziennym funkcjonowaniem utrzymują się przez dłuższy czas, warto skonsultować się z lekarzem.
Wczesne wykrycie zmian może pomóc ograniczyć ryzyko wystąpienia udaru mózgu. Duże znaczenie ma regularna kontrola ciśnienia, poziomu cukru i cholesterolu, a także zdrowa dieta, aktywność fizyczna i rezygnacja z używek.