Podróżowanie po Europie już nigdy nie będzie wyglądać tak samo. Wszystkie kraje strefy Schengen wprowadziły system elektronicznej rejestracji podróży (EES – Entry/Exit System). Zmiany dotyczą milionów podróżnych – zarówno tych wjeżdżających do strefy Schengen, jak i wyjeżdżających. System działa w każdym państwie Schengen i obejmuje wszystkich przekraczających granicę, niezależnie od środka transportu. To największa rewolucja na europejskich granicach od blisko dwóch dekad, wprowadzona w ramach unijnej strategii Smart Borders.
Wszystkie kraje Schengen wprowadziły elektroniczną rejestrację podróży
Nowe przepisy mają zwiększyć bezpieczeństwo, ograniczyć nielegalne wjazdy, usprawnić kontrole oraz uniemożliwić nadużycia pobytowe. Od grudnia 2025 roku system funkcjonuje już w pełnym zakresie we wszystkich państwach. Procedury są ujednolicone na terenie całej strefy. Co to oznacza dla podróżujących?
Od momentu wejścia zmian w życie nie wystarczy samo okazanie paszportu. Każdy podróżny przekraczający zewnętrzną granicę Schengen musi posiadać elektroniczne potwierdzenie rejestracji wjazdu. Informacje o podróży są automatycznie zapisywane w cyfrowej bazie EES.
Przy pierwszym wjeździe do strefy Schengen podróżny musi zeskanować twarz lub zostawić odciski palców oraz okazać ważny dokument podróży. System zapisze na jego podstawie datę wjazdu i wyjazdu.
EES zastąpił tradycyjne pieczątki w paszporcie. Teraz wszystkie dane są zapisywane cyfrowo. System rejestruje moment przekroczenia granicy, długość pobytu i status podróżnego. Automatycznie sprawdza, czy nie został przekroczony limit 90 dni w ciągu 180 dni. Dzięki temu natychmiast wychwytuje każdą próbę nielegalnego przedłużenia pobytu. Przeczytaj także: Niemcy: Trwają wzmożone kontrole zakupów na granicy. Tych rzeczy nie wolno przewozić z Polski
Gdzie obowiązuje EES? Lista wszystkich krajów
Elektroniczna rejestracja podróży obowiązuje w każdym państwie strefy Schengen, w tym również w krajach nienależących do UE, ale uczestniczących w systemie Schengen. Pełna lista państw objętych EES: Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Niemcy, Grecja, Węgry, Islandia, Włochy, Łotwa, Liechtenstein, Litwa, Luksemburg, Malta, Niderlandy, Norwegia, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Hiszpania, Szwecja, Szwajcaria. Na tym jednak nie koniec zmian dla podróżujących.
Równolegle z wdrożeniem systemu EES, 17 listopada 2025 r. Rada Unii Europejskiej przyjęła nowe przepisy wzmacniające mechanizm zawieszania zwolnienia z wiz dla obywateli państw trzecich. Oznacza to, że państwa UE i Schengen zyskały zdecydowanie szybsze oraz bardziej elastyczne narzędzia reagowania na zagrożenia migracyjne i bezpieczeństwa.
Nowe regulacje znacząco obniżają próg aktywacji mechanizmu. Już 30-procentowy wzrost liczby nielegalnych pobytów lub odmów wjazdu zamiast dotychczasowych 50% może doprowadzić do czasowego wprowadzenia obowiązku wizowego. Zawieszenie ruchu bezwizowego może nastąpić również w sytuacjach poważniejszych nadużyć. Dotyczy to m.in. braku współpracy danego państwa w readmisji obywateli, naruszeń praw człowieka czy zagrożeń dla porządku publicznego.
Nowością jest także możliwość częściowego zawieszenia zwolnienia z wiz, obejmującego jedynie wybrane kategorie podróżnych, np. urzędników czy posiadaczy paszportów dyplomatycznych. Przepisy te zostały potwierdzone zarówno przez Radę UE, jak i przez administrację szwajcarską. Szwajcaria jako kraj stowarzyszony w Schengen również wdrożyła te przepisy. Przeczytaj także: Wjazd do Niemiec od grudnia 2025. Kontrola dokumentów i zakupów
To dopiero początek – w 2026 ruszy ETIAS
Rok 2026 przyniesie kolejne zmiany: zostanie uruchomiony system ETIAS (European Travel Information and Authorisation System).
Obejmie on osoby z krajów zwolnionych z obowiązku wizowego, m.in. USA, Kanady, Wielkiej Brytanii, Albanii czy Japonii. W przeciwieństwie do EES, ETIAS wymaga uzyskania elektronicznej autoryzacji podróży przed przyjazdem do strefy Schengen. Autoryzacja będzie ważna przez trzy lata, o ile nie wygaśnie paszport.