Koniec 2026 roku może przynieść ważne zmiany dla osób pobierających Bürgergeld w Niemczech. Wygasa bowiem przepis, który do tej pory chronił część osób przed obowiązkiem przejścia na wcześniejszą emeryturę w Niemczech. Od stycznia 2027 roku urzędy pracy mogą ponownie wymagać złożenia wniosku o emeryturę nawet wbrew woli zainteresowanego. Dla wielu osób oznacza to trwałe obniżenie świadczenia emerytalnego.
Zmiany w emeryturach w Niemczech od 2027 roku
Podstawą prawną jest przepis §12a niemieckiej ustawy dotyczącej świadczeń socjalnych. Zgodnie z nim osoby pobierające Bürgergeld muszą korzystać z innych dostępnych świadczeń socjalnych, które mogą ograniczyć lub zakończyć wypłatę pomocy. Do takich świadczeń należy także wcześniejsza emerytura w Niemczech. Jeżeli osoba spełnia warunki do jej uzyskania, urząd pracy może zobowiązać ją do złożenia wniosku.
Od kilku lat obowiązuje jednak wyjątek. Osoby, które ukończyły 63 lata i spełniają warunek stażu ubezpieczeniowego, nie muszą przechodzić na wcześniejszą emeryturę. Ten przepis wygasa 31 grudnia 2026 roku.
Jeżeli nie zostanie przedłużony, od 2027 roku urząd pracy będzie mógł ponownie wymagać przejścia na emeryturę od osób:
• w wieku od 63 do 66 lat
• z co najmniej 35 latami składkowymi w systemie emerytalnym
Jeżeli dana osoba nie złoży wniosku samodzielnie, urząd może zrobić to w jej imieniu.
Przeczytaj także: Niemka pokazała prognozę swojej emerytury. „Starczy na 10 litrów paliwa miesięcznie”
Ile wynoszą potrącenia za wcześniejszą emeryturę w Niemczech
Największym problemem jest fakt, że wcześniejsza emerytura wiąże się z trwałym obniżeniem świadczenia. Za każdy miesiąc wcześniejszego przejścia na emeryturę świadczenie jest zmniejszane o 0,3 procent.
Obniżka obowiązuje przez całe życie emeryta.
Przykładowe wyliczenie dla osoby, która mogłaby otrzymywać 900 euro emerytury:
| Wiek przejścia na emeryturę | Procent obniżki | Emerytura zamiast 900 euro | Strata miesięczna | Strata roczna |
|---|---|---|---|---|
| 66 lat | 3,6 % | 867,60 euro | 32,40 euro | 389 euro |
| 65 lat | 7,2 % | 835,20 euro | 64,80 euro | 778 euro |
| 64 lata | 10,8 % | 802,80 euro | 97,20 euro | 1166 euro |
| 63 lata | 14,4 % | 770,40 euro | 129,60 euro | 1555 euro |
W praktyce oznacza to, że osoba przechodząca na emeryturę cztery lata wcześniej może stracić ponad 1500 euro rocznie przez resztę życia.
Kiedy jobcenter nie może zmusić do wcześniejszej emerytury
Istnieje kilka sytuacji, w których przymusowa wcześniejsza emerytura w Niemczech nie jest dopuszczalna. W takich przypadkach można złożyć sprzeciw od decyzji urzędu.
Przeczytaj także: Niemcy wprowadzają od czerwca 2026 ważne zmiany dla emerytów
Najczęstsze wyjątki obejmują:
- Pobieranie Arbeitslosengeld I. Osoby, które dostają Bürgergeld tylko jako dodatek do zasiłku dla bezrobotnych, są chronione. Zasiłek ten ma status prawa majątkowego i nie może zostać zastąpiony przymusową emeryturą.
- Bliska możliwość uzyskania emerytury bez potrąceń. Jeśli w ciągu kilku miesięcy dana osoba osiągnie warunki do emerytury bez potrąceń w Niemczech, urząd nie powinien wymagać wcześniejszego przejścia na świadczenie.
- Stała praca podlegająca ubezpieczeniu społecznemu. Jeżeli ktoś pracuje i opłaca składki, a zatrudnienie stanowi główne źródło aktywności zawodowej, nie powinien być zmuszany do przejścia na emeryturę.
- Udokumentowana oferta pracy. Jeśli osoba posiada podpisaną umowę o pracę lub pisemną deklarację zatrudnienia, można powołać się na ten argument. Taki wyjątek można zastosować tylko jeden raz.
- Ryzyko konieczności pobierania Grundsicherung. Jeżeli wcześniejsza emerytura byłaby tak niska, że konieczne byłoby natychmiastowe korzystanie z pomocy socjalnej dla emerytów, urząd nie powinien wymuszać przejścia na świadczenie.
Co zrobić przed końcem 2026 roku
Osoby w wieku od 63 do 66 lat, które pobierają Bürgergeld, powinny wcześniej sprawdzić swoją sytuację emerytalną. Kluczowe znaczenie ma liczba przepracowanych lat oraz wysokość przyszłej emerytury.
Jak informuje RUHR24, przed końcem 2026 roku warto zweryfikować:
- liczbę lat składkowych w niemieckim systemie emerytalnym
- możliwość uzyskania emerytury bez potrąceń
- wysokość prognozowanej emerytury
- ryzyko przejścia na Grundsicherung po wcześniejszym zakończeniu pracy
W przypadku otrzymania decyzji z urzędu pracy należy pamiętać, że istnieje prawo do złożenia sprzeciwu. Termin na odwołanie wynosi jeden miesiąc.
Pomoc można uzyskać między innymi w organizacjach doradczych zajmujących się prawami socjalnymi, które pomagają analizować decyzje urzędów i ocenić opłacalność wcześniejszej emerytury. Dla wielu osób najważniejsze jest dokładne sprawdzenie wszystkich możliwości przed końcem 2026 roku, ponieważ decyzja o wcześniejszej emeryturze w Niemczech może oznaczać trwałe obniżenie świadczenia na całe życie.