Płatność gotówką, przez lata uznawana za standard w Niemczech, coraz częściej staje się problemem. Coraz więcej sklepów i usług odmawia przyjmowania gotówki, co prowadzi do realnych trudności dla konsumentów. Na alarm bije Verbraucherzentrale, czyli niemiecka organizacja ochrony konsumentów, która wskazuje na rosnące ryzyko wykluczenia części społeczeństwa. Zjawisko to dotyczy nie tylko małych punktów usługowych, ale również miejsc publicznych i instytucji. Dane pokazują, że trend ten wyraźnie przyspiesza, a dostęp do tradycyjnego pieniądza staje się coraz trudniejszy.
Problemy z płatnością gotówką w Niemczech coraz częstsze
Według analizy Verbraucherzentrale z września 2025 roku, konsumenci zgłosili 1 318 przypadków, w których nie mogli zapłacić gotówką. Skargi napływały z całych Niemiec i obejmowały niemal wszystkie branże: od piekarni, przez parkingi, aż po publiczne toalety i baseny. W wielu sytuacjach klienci nie byli wcześniej informowani, że płatność gotówką nie jest akceptowana, co prowadziło do stresujących i często absurdalnych sytuacji przy kasie.
Szczególnie dotknięte są osoby bez karty płatniczej – dzieci, seniorzy, osoby z niepełnosprawnościami oraz ludzie bez konta bankowego. Dla nich brak możliwości zapłaty gotówką oznacza realne ograniczenie dostępu do usług i uczestnictwa w życiu społecznym.
Przeczytaj także: Pieniądze w banku: Coraz więcej osób traci w ten sposób
Konsumenci nie kryją frustracji
W zgłoszeniach do Verbraucherzentrale pojawiają się opisy sytuacji, które pokazują skalę problemu. Jeden z klientów opisał, że po wizycie w saunie nie mógł opuścić obiektu, ponieważ automat przy wyjściu nie przyjmował gotówki. W desperacji musiał przeskoczyć barierkę, aby wydostać się z budynku.
Podczas wydarzeń masowych dzieci i młodzież nie mogły kupić napojów, bo organizatorzy akceptowali wyłącznie płatności kartą. W innym przypadku klientka była zmuszona zapłacić kartą za prezent dla męża, co zrujnowało niespodziankę, ponieważ mieli wspólne konto bankowe.
Zdarzają się także sytuacje, w których płatność gotówką jest droższa. Przykładem jest firma autobusowa z Ulm, która – według relacji konsumentów – doliczała 25 centów za zapłatę w gotówce.
Bundesbank potwierdza trend. Gotówka traci na znaczeniu
Zmiany te znajdują potwierdzenie w danych Deutsche Bundesbank. W 2023 roku tylko 51% transakcji w Niemczech było realizowanych gotówką, podczas gdy w 2021 roku było to jeszcze 58%. Jednocześnie znacząco wzrosło znaczenie kart debetowych, które odpowiadają już za 32% wartości transakcji, podczas gdy gotówka spadła do 26%.
Członek zarządu Bundesbanku, Burkhard Balz, podkreśla, że spadek użycia gotówki jest szybszy niż przed pandemią, mimo że tempo zmian nie jest już tak gwałtowne jak w latach covidowych. Co istotne, 44% Niemców deklaruje, że przy wolnym wyborze woli płatności bezgotówkowe, natomiast tylko 28% wskazuje gotówkę jako preferowaną formę, podaje ruhr24.de.
Dostęp do gotówki coraz trudniejszy, mimo przywiązania Niemców
Choć Niemcy nadal znajdują się w europejskim środku stawki pod względem udziału gotówki w obrocie, sytuacja szybko się zmienia. W porównaniu do krajów takich jak Austria, Hiszpania czy Włochy, niemiecki model płatności przesuwa się w stronę bezgotówkową. Jednocześnie konsumenci coraz częściej skarżą się na utrudniony dostęp do bankomatów i oddziałów banków. Odsetek osób, które uznają wypłatę gotówki za trudną, wzrósł z 6% w 2021 roku do 15% obecnie, zarówno w miastach, jak i na wsiach.
Paradoksalnie, mimo tych zmian, dwie trzecie Niemców chce zachować możliwość płacenia gotówką także za 15 lat. Jednocześnie niemal połowa spodziewa się, że gotówka zniknie z codziennego życia. Verbraucherzentrale apeluje więc o zapewnienie obywatelom swobody wyboru formy płatności, ostrzegając przed wykluczeniem społecznym. Bundesbank zapewnia, że gotówka pozostanie dostępna, jednak pytanie brzmi: czy będzie jeszcze gdzie nią zapłacić?