Dwie emerytury dzięki pracy w Niemczech – Polacy, którzy pracowali zarówno w Polsce, jak i w Niemczech, mogą otrzymywać dwie emerytury – jedną z ZUS, a drugą z niemieckiego systemu emerytalnego. Prawo to przysługuje również osobom, które po latach pracy za granicą wróciły na stałe do Polski. Nie trzeba przy tym składać dwóch oddzielnych wniosków. Istnieją jednak ważne warunki dotyczące okresów ubezpieczenia i wieku emerytalnego. Co istotne, polska i niemiecka emerytura nie muszą być przyznane w tym samym czasie.
Dwie emerytury dla Polaków dzięki pracy w Niemczech. Kto może je otrzymać?
Jak informuje ZUS, osoby, które pracowały w kilku państwach UE lub EFTA, mogą otrzymywać osobne emerytury z każdego z tych krajów. Warunek jest jeden: trzeba spełnić wymogi emerytalne obowiązujące w przepisach danego państwa.
W praktyce oznacza to, że kto przepracował część kariery w Polsce, a część w Niemczech, może pobierać emeryturę polską za lata składkowe w Polsce oraz emeryturę niemiecką za okres pracy w Niemczech. Każda instytucja wylicza świadczenie osobno, według własnych przepisów.
ZUS podaje przykład: osoba, która pracowała 20 lat w Polsce i 15 lat w Niemczech, po osiągnięciu wieku emerytalnego w obu krajach otrzyma dwa świadczenia — polskie z ZUS i niemieckie z Deutsche Rentenversicherung.
Jeden wniosek w Polsce uruchamia procedurę w całej UE
To jedna z największych korzyści wynikających z przepisów unijnych. Kto mieszka w Polsce, nie musi składać oddzielnych wniosków w każdym kraju, w którym pracował. Wystarczy złożyć jeden wniosek w ZUS.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych sam przekaże dokumenty do instytucji ubezpieczeniowych wszystkich państw, w których wnioskodawca był ubezpieczony Umożliwiają to rozporządzenia unijne o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Procedura działa też w drugą stronę — kto mieszka w Niemczech, składa wniosek w tamtejszej instytucji, a ta przekazuje go do ZUS.
Za krótki staż w Polsce? Unijne przepisy mogą pomóc
Nie każdy przepracował w Polsce wystarczająco dużo lat, by samodzielnie nabyć prawo do polskiej emerytury. Tu z pomocą przychodzą przepisy o sumowaniu okresów ubezpieczenia.
Jak wyjaśnia ZUS, jeśli polski staż ubezpieczeniowy okaże się zbyt krótki, instytucja doliczy okresy ubezpieczenia z innych państw UE lub EFTA. Dzięki temu osoba, która np. pracowała w Polsce tylko kilka lat, a resztę kariery spędziła w Niemczech, może mimo wszystko uzyskać prawo do polskiego świadczenia.
Podobna zasada dotyczy renty z tytułu niezdolności do pracy. Jeśli niezdolność do pracy powstała w okresie ubezpieczenia w innym państwie UE, ZUS uznaje ten warunek za spełniony.
Emerytura na konto za granicą — to też jest możliwe
Kto pobiera emeryturę lub rentę z ZUS, ale mieszka za granicą — np. w Niemczech — nie musi martwić się o odbiór świadczenia. Jak informuje ZUS, instytucja może wypłacać emeryturę lub rentę na rachunek zagraniczny w państwie zamieszkania.
Przeczytaj także: Pracował w Niemczech przez 26 lat. Teraz zrezygnował z obywatelstwa, żeby odzyskać pieniądze
Nie tylko Niemcy — zasada obejmuje całą UE i EFTA
Możliwość otrzymywania dwóch emerytur dotyczy nie tylko Polaków, którzy pracowali w Niemczech. Te same zasady obowiązują w relacjach ze wszystkimi państwami UE i EFTA. Kto pracował np. w Polsce, Niemczech i Holandii, może otrzymywać trzy osobne emerytury. Warunkiem jest spełnienie wymogów w każdym z tych krajów.
ZUS podaje przykład: osoba, która pracowała w Polsce, we Francji i w Niemczech, po spełnieniu warunków emerytalnych w każdym z tych państw otrzyma trzy oddzielne świadczenia.
Co zrobić, żeby złożyć wniosek?
Procedura jest prostsza, niż mogłoby się wydawać. „Nie musisz też składać kilku wniosków o emeryturę lub rentę jeśli pracowałeś w kilku państwach UE lub EFTA. Wniosek składasz w państwie, w którym mieszkasz. Jeśli mieszkasz w Polsce złóż wniosek do nas, a my prześlemy go do instytucji ubezpieczeniowych wszystkich państw, w których pracowałeś. Umożliwiają nam to przepisy rozporządzeń unijnych” – informuje ZUS.
Warto pamiętać, że każde państwo ma inny wiek emerytalny i inne warunki. Emerytura z Niemiec może więc przysługiwać w innym terminie niż polska. Różnice w systemach emerytalnych, a także wiek emerytalny, bardzo się różnią w obu krajach.
Przeczytaj także: Pokazali, ile pieniędzy dostają niemieccy emeryci. Tyle dostają bogaci
Wiek emerytalny w Polsce i Niemczech. Różnice są ogromne
Polski i niemiecki system emerytalny znacząco się różnią, przede wszystkim pod względem wieku uprawniającego do zakończenia pracy zawodowe.
W Polsce kobiety mogą przejść na emeryturę w wieku 60 lat, a mężczyźni w wieku 65 lat. Natomiast w Niemczech wiek emerytalny jest stopniowo podnoszony do 67 lat i jest jednakowy dla kobiet i mężczyzn.
W 2026 roku osoby urodzone w 1960 roku osiągają niemiecki ustawowy wiek emerytalny wynoszący 66 lat i 4 miesiące. Dla rocznika 1961 jest to 66 lat i 6 miesięcy, natomiast osoby urodzone w 1964 roku lub później muszą co do zasady poczekać do ukończenia 67 lat.
Oznacza to, że Polka, która ukończyła 60 lat i ma prawo do emerytury z ZUS, może już pobierać polskie świadczenie. Na niemiecką emeryturę będzie musiała jednak poczekać. Istnieją wyjątki umożliwiające wcześniejsze przejście na emeryturę w Niemczech, między innymi dla osób z odpowiednio długim stażem ubezpieczeniowym. W niektórych przypadkach wcześniejsze pobieranie świadczenia wiąże się jednak z jego trwałym obniżeniem.
Dokumenty potwierdzające zatrudnianie za granicą
Warto przygotować dokumenty potwierdzające zatrudnienie i ubezpieczenie w obu krajach, w tym niemiecki numer ubezpieczenia emerytalnego (Rentenversicherungsnummer). Należy również pamiętać, że złożenie jednego wniosku nie oznacza automatycznego przyznania obu emerytur w tym samym terminie. Każde państwo stosuje własne przepisy dotyczące wieku emerytalnego. Szczegółowe informacje o procedurze można znaleźć na oficjalnej stronie ZUS.