Podróże po Europie przed wakacjami 2026 mogą wyglądać zupełnie inaczej niż jeszcze kilka lat temu. Komisja Europejska potwierdziła, że wiele państw należących do strefy Schengen wprowadza lub przedłuża tymczasowe kontrole graniczne. Część krajów tłumaczy decyzje zagrożeniem terrorystycznym i nielegalną migracją. Inne wskazują na obawy związane z sabotażem infrastruktury oraz dużymi wydarzeniami międzynarodowymi. W efekcie dla milionów podróżnych oznacza to możliwe kolejki, wzmożone kontrole dokumentów i utrudnienia na granicach tuż przed rozpoczęciem sezonu wakacyjnego.
Nadzwyczajne środki na granicach w wielu krajach Schengen – Jeszcze kilka lat temu podróż przez Europę wyglądała zupełnie inaczej. Kierowcy przejeżdżali przez kolejne państwa bez zatrzymywania się na granicach, a loty wewnątrz strefy Schengen przypominały podróże krajowe. Dziś sytuacja szybko się zmienia. Coraz więcej państw Europy przywraca kontrole graniczne, tłumacząc decyzje zagrożeniami bezpieczeństwa, nielegalną migracją i obawami przed sabotażem. Dodatkowo chaos powoduje nowy system cyfrowej kontroli granic EES, który już doprowadził do wielogodzinnych kolejek na przejściach i lotniskach. Wielu podróżnych przed wakacjami dopiero odkrywa, że swobodne podróżowanie po Europie zaczyna przypominać przeszłość.
Nadzwyczajne środki na granicach w wielu krajach Schengen
Według informacji Komisji Europejskiej tymczasowe kontrole graniczne w Schengen prowadzi obecnie około 11 państw należących do strefy. Wśród nich znajdują się m.in. Niemcy, Francja, Austria, Holandia, Dania, Norwegia, Szwecja, Polska, Słowenia, Włochy oraz Szwajcaria.
To oznacza, że kontrole graniczne prowadzi już ponad jedna trzecia wszystkich państw Schengen. Jeszcze kilka lat temu takie działania były wyjątkiem stosowanym głównie podczas kryzysów lub wielkich wydarzeń międzynarodowych. Dziś Europa coraz częściej przypomina „patchwork granic”, mimo że formalnie układ z Schengen nadal obowiązuje.
Aktualny stan kontroli granicznych w strefie Schengen
| Kraj | Okres obowiązywania | Powód / zakres kontroli |
|---|---|---|
| Włochy | 19.06.2026 – 18.12.2026 | Utrzymujące się zagrożenie infiltracją terrorystyczną szlaków migracyjnych na trasie Bałkanów Zachodnich, trwające kryzysy na Bliskim Wschodzie i w Ukrainie, wysoki poziom nielegalnej migracji oraz silna obecność siatek przemytniczych i handlu ludźmi; granica lądowa ze Słowenią. |
| Holandia | 09.06.2026 – 30.09.2026 | Ciągłe poważne zagrożenie dla porządku publicznego spowodowane dużą liczbą wniosków o azyl, nielegalną migracją, przemytem migrantów i wtórnymi przepływami migrantów. Te zagrożenia prowadzą do przeciążenia systemu migracyjnego i azylowego; granice lądowe z Belgią i Niemcami oraz loty wewnątrz Schengen. |
| Szwajcaria | 10.06.2026 – 19.06.2026 | Szczyt G7 odbywający się w dniach 15–17 czerwca 2026 roku w Évian we Francji. Kontrole na granicy lądowej z Francją, w tym w rejonie Jeziora Genewskiego. |
| Norwegia | 12.05.2026 – 11.11.2026 | Utrzymujące się ogólne zagrożenie dla sektora energetycznego oraz ryzyko sabotażu ze strony rosyjskich służb wywiadowczych, mogącego dotyczyć infrastruktury logistycznej i cywilnej; porty z połączeniami promowymi do strefy Schengen. |
| Dania | 12.05.2026 – 11.07.2026 | Zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego i bezpieczeństwa wewnętrznego związane z możliwymi działaniami sabotażowymi ze strony Rosji. Dodatkowo pojawia się także ryzyko wynikające z utrzymujących się zagrożeń terrorystycznych i przestępczością zorganizowaną. Władze wskazują m.in. na konflikt izraelsko-irański i radykalizację środowisk powiązanych z tzw. Państwem Islamskim oraz Al-Kaidą; granice lądowe i morskie z Niemcami. |
| Polska | 05.04.2026 – 01.10.2026 | Utrzymujące się zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego i porządku publicznego związane z presją migracyjną na granicach z Litwą i Niemcami; granice lądowe z Niemcami i Litwą. |
| Niemcy | 16.03.2026 – 15.09.2026 | Poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego i porządku publicznego związane z utrzymującą się wysoką skalą nielegalnej migracji, przemytem migrantów oraz przeciążeniem systemu azylowego. Ponadto władze wskazują na wpływ sytuacji bezpieczeństwa na świecie, w tym rosyjskiej agresji na Ukrainę oraz sytuacji na Bliskim Wschodzie i w Azji Centralnej; granice lądowe z Francją, Luksemburgiem, Belgią, Holandią, Danią, Austrią, Szwajcarią, Czechami i Polską. |
| Austria | 16.12.2025 – 15.06.2026 | Utrzymujące się zagrożenia związane z nielegalną migracją, zwłaszcza na szlaku bałkańskim, przeciążeniem systemu przyjmowania azylantów oraz rosyjską agresją przeciwko Ukrainie. Dodatkowo wskazano na pogarszającą się sytuację bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie; granice lądowe i rzeczne ze Słowacją oraz granice lądowe z Czechami, Węgrami i Słowenią. |
| Słowenia | 22.12.2025 – 21.06.2026 | Zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego i wewnętrznego związane z igrzyskami olimpijskimi we Włoszech, wysokim poziomem zagrożenia terrorystycznego i przestępczością zorganizowaną, w tym przemytem ludzi i broni. Dodatkowo władze wskazują na zagrożenia hybrydowe ze strony Rosji oraz niestabilność w regionach Bliskiego Wschodu i Afryki; granice lądowe z Chorwacją i Węgrami. |
| Włochy | 19.12.2025 – 18.06.2026 | Zagrożenie infiltracją terrorystyczną szlaków migracyjnych na trasie Bałkanów Zachodnich, trwające kryzysy na Bliskim Wschodzie i w Ukrainie, wysoka skala nielegalnej migracji oraz podwyższone ryzyko bezpieczeństwa związane z Jubileuszem Kościoła Katolickiego i Zimowymi Igrzyskami Olimpijskimi; granica lądowa ze Słowenią. |
| Holandia | 09.12.2025 – 08.06.2026 | Poważne zagrożenie dla porządku publicznego spowodowane wysoką liczbą wniosków o azyl, nielegalną migracją i przemytem migrantów; granice lądowe z Belgią i Niemcami oraz loty wewnątrz Schengen. |
| Szwecja | 12.05.2026 – 11.11.2026 | Poważne zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego związane z przestępczością transgraniczną, działalnością zagranicznych grup przestępczych oraz utrzymującym się zagrożeniem ze strony brutalnych organizacji islamistycznych; wszystkie granice wewnętrzne (lądowe, lotnicze i morskie) oraz granica z Danią. |
| Francja | 01.05.2026 – 31.10.2026 | Poważne zagrożenia dla porządku publicznego i bezpieczeństwa wewnętrznego związane z zagrożeniem dżihadystycznym, wzrostem liczby ataków antysemickich, działalnością siatek przestępczych zajmujących się przemytem migrantów oraz możliwością infiltracji przez radykalne jednostki. Ponadto władze wskazują także na sytuację w Iranie, na Bliskim Wschodzie, w Afganistanie i Somalii, a także na wojnę rosyjsko-ukraińską. Dodatkowym powodem jest organizacja szczytu G7 w Évian; granice wewnętrzne lądowe, lotnicze i morskie z Belgią, Niemcami, Luksemburgiem, Szwajcarią, Hiszpanią i Włochami. |
Nowy system EES powoduje chaos na granicach i lotniskach
Dodatkowym problemem jest pełne uruchomienie systemu EES (Entry/Exit System), który od kwietnia 2026 roku działa już na wszystkich zewnętrznych granicach strefy Schengen. System zastąpił tradycyjne stemple w paszportach cyfrową rejestracją danych biometrycznych podróżnych.
Podczas pierwszego przekroczenia granicy podróżni muszą przejść skan twarzy oraz rejestrację odcisków palców. W teorii system miał usprawnić kontrole i zwiększyć bezpieczeństwo. Jednak w praktyce w wielu miejscach doprowadził do ogromnych opóźnień.
Czytaj także: Szwajcaria zawiesza układ z Schengen. Nadzwyczajne środki na granicach od czerwca
W ostatnich dniach głośno było o sytuacji w porcie Dover w Wielkiej Brytanii, gdzie podróżni czekali po kilka godzin w kolejkach podczas upałów. Francuskie służby były zmuszone tymczasowo ograniczyć dodatkowe kontrole EES, aby rozładować chaos.
Problemy zgłaszają także lotniska i przejścia graniczne we Francji, Włoszech, Hiszpanii i Grecji. Branża turystyczna ostrzega, że podczas wakacji 2026 sytuacja może być jeszcze trudniejsza.
Eksperci podkreślają, że Europa wchodzi właśnie w okres największych zmian w funkcjonowaniu granic od wielu lat. Formalnie Schengen nadal istnieje, ale dla milionów podróżnych swobodne przemieszczanie się po kontynencie przestaje być tak oczywiste jak dawniej.