Każdy, kto regularnie jeździ po niemieckich autostradach, zna tę sytuację. Ciężarówka wyjeżdża na lewy pas i przez długie sekundy próbuje wyprzedzić inny pojazd, blokując przy tym ruch. Tak zwane wyścigi słoni potrafią doprowadzić innych kierowców do frustracji. Nie wszyscy jednak wiedzą, że niemieckie przepisy dokładnie określają, kiedy taki manewr staje się wykroczeniem. Co więcej, za zbyt długie wyprzedzanie można dostać nie tylko mandat, ale również punkt karny.
Niemcy wyznaczyli limit czasu na wyprzedzanie
Zgodnie z niemiecką ustawą o ruchu drogowym (StVO) wyprzedzanie jest dozwolone tylko wtedy, gdy kierowca porusza się z prędkością wyraźnie większą niż pojazd jadący przed nim. Przepisy nie wskazują jednak jednej uniwersalnej wartości, która obowiązywałaby w każdej sytuacji.
Federalne Ministerstwo Transportu zaleca, aby w przypadku samochodów osobowych różnica prędkości wynosiła zazwyczaj co najmniej 20 km/h. Nieco inaczej wygląda to w przypadku ciężarówek. Zgodnie z orzecznictwem sądowym różnica powinna wynosić przynajmniej 10 km/h.
Oczywiście kierowca musi przy tym przestrzegać obowiązujących ograniczeń prędkości. Sam fakt, że jedzie szybciej od poprzedzającego pojazdu, nie oznacza jeszcze, że każdy manewr wyprzedzania jest dozwolony.
Przeczytaj także: Kierowcy w Niemczech wpadają w te pułapki każdej zimy. Mogą słono pożałować
Najważniejsze zasady dotyczące wyprzedzania na niemieckich autostradach:
- samochód osobowy powinien podczas wyprzedzania osiągać zazwyczaj co najmniej 20 km/h więcej niż wyprzedzany pojazd;
- w przypadku ciężarówek wymagana różnica wynosi co najmniej 10 km/h;
- wyprzedzanie przez ciężarówkę na autostradzie z dwoma pasami w jednym kierunku nie powinno trwać dłużej niż 45 sekund;
- za tak zwany wyścig słoni grozi mandat w wysokości 80 euro i 1 punkt karny w niemieckim rejestrze we Flensburgu.
45 sekund na wyprzedzanie ciężarówką. Po tym czasie zaczynają się problemy
Szczególnie dużo kontrowersji budzą manewry wykonywane przez samochody ciężarowe. Zdarza się, że jeden tir jedzie zaledwie kilka kilometrów na godzinę szybciej od drugiego, a mimo to decyduje się na wyprzedzanie. W efekcie oba pojazdy przez długi czas zajmują sąsiednie pasy, a za nimi tworzy się sznur samochodów.
Niemieckie sądy odniosły się do tego problemu. W 2008 roku Wyższy Sąd Krajowy w Hamm (OLG Hamm) w orzeczeniu o sygnaturze 4 Ss OWi 629/08 wskazał, że na autostradach z dwoma pasami w jednym kierunku manewr wyprzedzania ciężarówką nie powinien trwać dłużej niż 45 sekund.
Przekroczenie tego czasu może zostać uznane za wykroczenie, jeśli manewr powoduje utrudnienia dla pozostałych uczestników ruchu. Właśnie dlatego 45 sekund jest często przywoływane jako ważna granica przy ocenie tak zwanych wyścigów słoni.
Kierowca, który niepotrzebnie długo blokuje lewy pas, musi liczyć się z konsekwencjami. Za takie zachowanie przewidziano 80 euro mandatu oraz jeden punkt karny.
Sprawdź: Niemcy wlepiają mandaty za tę aplikację. Ma ją niemal każdy polski kierowca
Warto jednak pamiętać, że nie istnieje identyczny limit czasowy dla samochodów osobowych ani dla wszystkich autostrad z trzema pasami ruchu. W każdej sytuacji obowiązuje podstawowa zasada: wyprzedzanie musi odbywać się sprawnie, bez niepotrzebnego utrudniania jazdy innym.
Jazda lewym pasem również może kosztować kierowcę mandat
Nie tylko zbyt długie wyprzedzanie ciężarówkami jest problemem na niemieckich autostradach. Wielu kierowców zapomina również o obowiązku jazdy prawym pasem. Tymczasem niemieckie przepisy nakazują korzystanie z prawego pasa, gdy tylko pozwalają na to warunki na drodze.
Lewy pas służy przede wszystkim do wyprzedzania. Nie można więc bez uzasadnienia pozostawać na nim przez dłuższy czas, jeśli istnieje możliwość bezpiecznego powrotu na prawą stronę.
Według orzecznictwa i wskazówek przywoływanych przez ADAC istotnym punktem odniesienia jest również 20 sekund. Jeżeli po prawej stronie znajduje się luka, w której kierowca mógłby przez ponad 20 sekund jechać z dotychczasową prędkością, powinien z niej skorzystać.
Za nieuzasadnioną jazdę lewym pasem, która utrudnia ruch innym pojazdom, również może grozić 80 euro mandatu i jeden punkt karny. Jeszcze poważniejsze konsekwencje przewidziano za stworzenie zagrożenia podczas wyprzedzania. W takim przypadku kara może wynieść co najmniej 100 euro i jeden punkt.
Zgodnie z paragrafem 5 ustęp 4 StVO kierowca wyprzedzający musi także zadbać o to, aby nie zmuszać pojazdów jadących za nim do gwałtownego hamowania.
Czy na autostradzie w Niemczech można używać klaksonu i świateł drogowych?
Zdarza się, że kierowca jadący przed nami długo nie podejmuje decyzji o zmianie pasa, mimo że droga jest wolna. Nie oznacza to jednak, że można dowolnie go poganiać.
Niemieckie przepisy przewidują możliwość zasygnalizowania zamiaru wyprzedzania za pomocą krótkiego sygnału dźwiękowego lub świetlnego. Zgodnie z paragrafem 5 ustęp 5 StVO jest to dozwolone poza obszarem zabudowanym.
Nie daje to jednak prawa do agresywnego zachowania na drodze. Wielokrotne używanie klaksonu, uporczywe błyskanie światłami czy jazda z niewielkiej odległości za innym samochodem mogą zostać uznane za niebezpieczne zachowanie.
Zabronione jest również wyprzedzanie z prawej strony na autostradzie, a także ignorowanie linii ciągłej. Za takie wykroczenia mogą grozić znacznie dotkliwsze kary niż za samo zbyt długie wyprzedzanie.