Wielu ludzi żyje w ciągłym niedospaniu, a budzik dzwoni codziennie długo przed tym, jak organizm zdąży się zregenerować. Powszechny jest też mit, że zdrowy sen wymaga stałych godzin wstawania – także w weekend. Najnowsze głosy naukowców pokazują jednak coś zupełnie innego. Renomowany chronobiolog Till Roenneberg jasno podkreśla: jeśli w tygodniu śpimy zbyt mało, musimy odsypiać. Odsypianie w weekend nie zaburza rytmu – ono go ratuje. Krótko mówiąc, jeśli w sobotę budzik nie zadzwoni… to bardzo dobrze.
Stały rytm snu? Niekoniecznie. Odsypianie w weekend ratuje zdrowie
Powszechnie powtarza się, że trzeba codziennie wstawać o tej samej godzinie, aby utrzymać wewnętrzną równowagę organizmu. Jednak w rozmowie w ERCM Medizin Podcast prof. Till Roenneberg, światowej klasy chronobiolog, stanowczo odrzuca ten pogląd.
Przeczytaj także: „Naturalny antybiotyk”, który robi z ludzi Smerfy? Farmaceuta ostrzega
Jak wyjaśnia:
Utrzymywanie identycznych godzin snu w weekend może być niebezpieczne, jeśli w tygodniu cierpimy na chroniczne niedosypianie.
Roenneberg odwołuje się do badań psychologa Torbjörna Åkerstedta z 2018 roku. Wnioski są zaskakujące:
- mniej niż pięć godzin snu na dobę zwiększa ryzyko przedwczesnej śmierci,
- ale odsypianie w weekend pomaga wyrównać deficyt,
- a tym samym zmniejsza ryzyko zdrowotne wynikające z ciągłego niedoboru snu.
Profesor podsumował to jednoznacznie:
„Tak, muszą Państwo w weekend odsypiać.”
Social jetlag – ukryty wróg współczesnego człowieka
Roenneberg zwraca uwagę na jeszcze jeden kluczowy problem: social jetlag, czyli rozbieżność między naturalnym rytmem biologicznym a narzuconym trybem życia. Według jego badań:
- 80% ludzi potrzebuje budzika w dni robocze,
- większość z nas śpi za mało w tygodniu,
- wewnętrzny zegar jest stale „przestawiany”, jak podczas podróży między strefami czasowymi,
- chroniczne niedosypianie prowadzi do zmęczenia, stresu, problemów metabolicznych i osłabienia odporności.
Weekendowe odsypianie działa więc jak reset dla organizmu – zmniejsza negatywne skutki przeciążenia i pozwala choć częściowo wyrównać deficyt snu.
Czy regularność snu jest ważna? Tak, ale…
Portal focus.de podaje, że choć regularność snu ma znaczenie dla zdrowia, Roenneberg podkreśla, że jest jeden ważniejszy czynnik: ilość i jakość snu dopasowana do indywidualnej biologii. Jeśli codziennie przerywamy noc budzikiem, organizm funkcjonuje poniżej możliwości.
Przeczytaj też: Bezdech senny częściej występuje u mieszkańców tych miast: nowe badania ujawniają zaskakujący powód
Weekendowe spanie dłużej nie jest oznaką lenistwa — to naturalna reakcja organizmu, który nadrabia to, czego został pozbawiony