Po kilkunastu latach przerwy jeden z krajów Unii Europejskiej zdecydował się na przywrócenie obowiązkowej służby wojskowej. To decyzja, która wywołała szeroką dyskusję zarówno w kraju, jak i w całej Europie. Rząd uzasadnia ten krok koniecznością wzmocnienia bezpieczeństwa i przygotowania społeczeństwa na potencjalne zagrożenia. Eksperci podkreślają, że to może być sygnał dla innych państw, by rozważyć podobne działania. W najbliższych miesiącach mają zostać przedstawione szczegóły dotyczące planowanego poboru.
„Powraca obowiązkowa służba wojskowa”: Chorwacja podjęła szokującą decyzję
Chorwacki parlament zatwierdził przywrócenie obowiązkowej służby wojskowej, co stanowi wyraźny zwrot w polityce obronnej kraju. Za przyjęciem ustawy głosowało 84 z 151 deputowanych, a ponad 110 parlamentarzystów poparło zmiany w dwóch kluczowych aktach prawnych: ustawie o obronie oraz ustawie o służbie w siłach zbrojnych.
Decyzja o przywróceniu poboru zapadła w czasie narastających napięć geopolitycznych i w cieniu wojny w Ukrainie, która ponownie uświadomiła Europie konieczność wzmacniania zdolności obronnych oraz przygotowania młodych obywateli na potencjalne zagrożenia, podaje TOnline.de.
Chorwacja zniosła obowiązkową służbę wojskową w 2008 roku, na rok przed przystąpieniem do NATO, decydując się na dobrowolne siły zbrojne. Teraz kraj wraca do poprzedniego modelu — decyzja ta została uzasadniona zmieniającą się sytuacją geopolityczną oraz potrzebą posiadania dobrze przygotowanych rezerw wojskowych.
Przeczytaj także: Bundeswehra wezwie tysiące Polaków do wojska. Zmiana w przepisach to umożliwi
Zgodnie z nowym rozporządzeniem, od 2026 roku co roku około 18 000 młodych mężczyzn zostanie powołanych na dwumiesiącowe szkolenie wojskowe. Kobiety będą mogły wziąć w nim udział na zasadzie dobrowolności. Osoby, które sprzeciwiają się służbie wojskowej z powodów etycznych lub religijnych, otrzymają możliwość odbycia alternatywnej służby cywilnej trwającej od trzech do czterech miesięcy.
Chorwacki minister obrony, Ivan Anušić, wyjaśnił, że „obecna sytuacja geopolityczna wymaga przywrócenia podstawowego szkolenia wojskowego”, aby wzmocnić zdolność reagowania i ogólną efektywność kraju. Reforma przewiduje również zachęty zawodowe dla osób, które ukończą obowiązkową służbę wojskową.
Szkolenie ma odbywać się w trzech ośrodkach na terenie kraju, a każdego roku planowane jest powołanie do pięciu „roczników” młodych ludzi, po około 800 osób w każdej grupie. Łącznie oznacza to nawet 4 000 rekrutów rocznie. Osoby odbywające szkolenie mają otrzymywać wynagrodzenie w wysokości około 1100 euro miesięcznie.
Decyzja o przywróceniu obowiązkowej służby wojskowej wywołała w Chorwacji gorącą debatę publiczną. Lewicowa opozycja skrytykowała ten krok, nazywając go „przeszkodą w życiu młodych ludzi” i wskazując na możliwe nierówności w prawach między osobami odbywającymi pobór a tymi, które zdecydują się na służbę cywilną. Krytycy zwracają również uwagę na nierówność płci, ponieważ obowiązek dotyczy wyłącznie mężczyzn.
Rząd podkreśla jednak, że celem reformy jest zwiększenie zdolności odstraszania, wzmocnienie więzi między obywatelami a instytucjami obrony oraz zwiększenie stabilności w regionie bałkańskim. Decyzja jest też postrzegana jako sygnał dla NATO i Unii Europejskiej – wspólna obrona zależy również od gotowości państw członkowskich do realnego przygotowania własnych sił.
Pozostaje pytanie, jak nowy system zostanie wdrożony i jak zareaguje na niego społeczeństwo. Start programu zaplanowano na początek 2026 roku, a sposób jego realizacji, liczba chętnych oraz wpływ na rynek pracy będą kluczowe dla oceny skuteczności całej reformy.