Kryzys w niemieckiej armii. Zainteresowanie tematyką bezpieczeństwa i obrony w Niemczech rośnie na tle międzynarodowych napięć, jednak za oficjalnymi danymi kryje się paradoks. Choć Bundeswehra coraz częściej znajduje się w centrum uwagi opinii publicznej, coraz więcej obywateli stanowczo odrzuca służbę wojskową. Najnowsze dane wskazują na nieoczekiwany wzrost liczby wniosków o odmowę służby – dokładnie w momencie, gdy armia próbuje wzmocnić swoje szeregi i rezerwy. W nadchodzących latach tysiące młodych ludzi otrzyma list, który zmusi ich do zajęcia jednoznacznego stanowiska. Dla jednych będzie to początek kariery w mundurze, dla innych – powód do zdecydowanego sprzeciwu.
W Niemczech ruszają wezwania na kwalifikację wojskową
Od stycznia 2026 roku młodzi mężczyźni w Niemczech urodzeni w 2008 roku są oficjalnie wzywani przez Bundeswehrę na badania kwalifikacyjne. Środek ten jest częścią nowej ustawy „Wehrdienst-Modernisierungsgesetz”, która weszła w życie na początku roku i ma na celu unowocześnienie systemu rekrutacji do wojska.
Osoby, które kończą 18 lat, otrzymują kwestionariusz, w którym muszą podać dane osobowe oraz określić swoją gotowość do odbycia służby wojskowej. Podczas gdy kobiety i osoby o zadeklarowanej płci „divers” mogą wypełnić formularz dobrowolnie, mężczyźni są zobowiązani do udzielenia odpowiedzi i stawienia się na badania.
Kryzys w niemieckiej armii. Coraz więcej Niemców odmawia służby
Chociaż obowiązkowa służba wojskowa w Niemczech pozostaje zawieszona, coraz bardziej napięta sytuacja bezpieczeństwa, w tym wojna rozpętana przez Rosję przeciwko Ukrainie, ponownie wysunęła Bundeswehrę na pierwszy plan. Władze liczą, że nowe ramy prawne zwiększą liczbę ochotników, poszerzą stany osobowe i wzmocnią rezerwy na czas kryzysu.
Równocześnie jednak coraz więcej obywateli wybiera inną drogę. Niemieckie prawo uznaje konstytucyjne prawo do odmowy służby wojskowej z powodów sumienia, a coraz większa liczba młodych ludzi składa odpowiednie wnioski, czasem jeszcze przed otrzymaniem oficjalnego wezwania. Nagły wzrost liczby takich podań władze tłumaczą wejściem w życie nowej ustawy modernizacyjnej, ale także narastającymi napięciami na arenie międzynarodowej. Dla części młodych ludzi większa obecność tematów wojskowych w debacie publicznej nie stała się impulsem do zaangażowania, lecz bodźcem do wyraźnego zdystansowania się. Przeczytaj także: Tysiące Polaków dostają wezwanie na kwalifikację wojskową. Stawienie się jest obowiązkowe
Dobrowolna służba i konstytucyjne prawo odmowy
Pobór został zawieszony w 2011 roku, ale nie zniesiony. Od tego czasu służba wojskowa ma charakter dobrowolny; obecnie nikt nie jest zobowiązany do wstąpienia do Bundeswehry, jak przypomina „Tagesspiegel”. Mimo to prawo do sprzeciwu sumienia – zapisane w niemieckiej konstytucji – obowiązuje niezależnie od tego, czy pobór jest aktywny, czy zawieszony. Oznacza to, że można odmówić służby wojskowej już teraz – zasadniczo jako środek ostrożności na wypadek zmiany przepisów.
Przeczytaj także: Niemcy wycofują żołnierzy z Grenlandii. Tajemnicza misja zakończona po 48 godzinach
Jeśli w przyszłości nie zostaną osiągnięte cele dotyczące liczby ochotników do służby wojskowej, określone przez Ministerstwo Obrony, Bundestag mógłby na przykład wprowadzić tzw. system rekrutacji „oparty na zapotrzebowaniu”, który mógłby obejmować również losowy dobór poborowych.